Gökmen, AytaçIsmaeel, Peshawa Abu Bakr Ismaeel2026-01-052026-01-052025https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=V-oEQd0LkkqRGCXNzJWCTbSBr3z8CkUrt4nWRqv8RVivb1F6Ukj1RNXwGPRZ0VCDhttps://hdl.handle.net/20.500.12416/15808E-ticaret dünya genelinde pazar erişimini ve tüketici davranışını dönüştürürken, Irak'ta yaygınlaşma hızı dengesiz kalmaktadır. Bu tez, Irak'ta elektronik ticaretin güncel durumunu ve yakın dönem potansiyelini, yetişkin katılımcılara uygulanan kesitsel, betimsel-analitik bir anket ile incelemektedir. Beş bölümden oluşan yapılandırılmış soru formu; demografiler, alışveriş sıklığı, tercih edilen ürün kategorileri ve platformlar, ödeme yöntemleri, karar etmenleri, engeller ve kamu yatırımlarına ilişkin görüşleri kapsamakta; analitik örneklem N = 88 geçerli yanıt içermektedir. Bulgular, ağırlıkla genç ve görece yüksek eğitimli bir tüketici tabanına işaret etmektedir; gelirler 500–2.000 ABD$ bandında yoğunlaşmaktadır. Çevrimiçi alışveriş mevcut fakat henüz alışkanlık düzeyinde değildir: çoğunluk 'ara sıra' ya da 'seyrek' alışveriş yapmakta, yaklaşık %30 ise ayda en az bir kez satın almaktadır. Keşif ve işlem kanalları sosyal medya ve Trendyol etrafında toplanırken, Amazon ve yerel Irak siteleri ikincil konumda kalmaktadır. Ödemede kapıda ödeme (COD) belirgin biçimde baskın; kart ve mobil cüzdan kullanımı azınlıktadır. Kararları en çok fiyat/indirim ve ürün çeşitliliği çekmekte; başlıca sürtünmeler düşük ürün kalitesi, yüksek teslimat maliyetleri, uzun teslimat süreleri ve satıcıya güven eksikliği olarak öne çıkmaktadır. Katılımcıların büyük bölümü orta vadede güçlü büyüme beklemekte ve dijital altyapıya kamu yatırımını desteklemektedir. vii Çalışma, güvenilir lojistik, kalite güvencesi ve tüketici koruması ile COD'dan dijital ödemelere geçişin riskini azaltan mekanizmaların (anında iade, emanet/escrbenzeri çözümler, teslimatta kart/mobil ödeme) en yüksek etkiyi yaratacağını göstermektedir. Platformlar, lojistik sağlayıcılar, finansal kuruluşlar ve politika yapıcılar için işlevsel, düşük sürtünmeli müdahaleler önerilmiştir: doğrulanmış yorumlar ve kalite rozetleri, açık iade-geri ödeme SLA'ları, şehir içi mikro-fulfilment ve bölgesel fiyatlandırma, toplam maliyetin şeffaf sunumu ve standartlaştırılmış itiraz-çözüm süreçleri.E-commerce is reshaping market access and consumer behavior worldwide, yet its diffusion in Iraq remains uneven. This thesis examines the current landscape and near-term potential of electronic trade in Iraq through a cross-sectional, descriptive–analytical survey of adult residents. A structured, self-administered questionnaire captured demographics, shopping frequency, preferred product categories and platforms, payment methods, decision drivers, perceived barriers, expectations for sector growth, and views on public investment. The instrument was organized in five sections aligned to the study objectives, and the analytic sample comprised 88 valid responses. Findings portray a young, relatively well-educated consumer base (57.6% male; largest age bands 18–24, 25–34, 35–44; bachelor's degree ≈41%) with incomes concentrated between USD 500–2,000. Online purchasing is present but not yet habitual: most respondents buy 'occasionally' or 'rarely,' while roughly 30% buy at least monthly. Discovery and transactions cluster around social media and Trendyol; Amazon and local Iraqi sites form a secondary tier. Cash on delivery (COD) remains the dominant payment method, with cards and mobile wallets used by a minority. Price and discounts are the primary decision lever, followed by product variety; the main frictions are low product v quality, high delivery costs, long delivery times, and seller trust. A strong majority expects e-commerce to expand significantly in the next six years and supports greater government investment in digital infrastructure. The study concludes that accelerating reliable logistics, strengthening quality assurance and consumer protection, and de-risking the transition from COD to digital payments are likely to yield the largest behavioral shifts. Practical recommendations are outlined for platforms, logistics providers, financial institutions, and policymakers to lower transaction frictions and build durable trust.enUluslararası TicaretInternational TradeMaster Thesis