Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12416/15956
Browse
794 results
Search Results
Master Thesis Interior wayfinding and sign systems for the visually impaired people(2015) Nouravar, MahsaThe purpose of this research was to study wayfinding by the people with visually impairment and the blinds. This study was carried out in Ankara, the Capital of Turkey that is rebuilt to remove barriers in order to welfare the impaired transportation and especially the research site was Besevler station. As total number of visually impaired people in Turkey is 216.077 individuals, of them 10000 live in Ankara, so the necessity of performing such study is clearly obvious. Data was collected by interview with responsible staffs, the municipality, the performer of this design, consultants of the management of the impaired in the ministry of social policies, family welfare and the impaired and elders, close observation of the place of Tactile Paving Surfaces design performance and take photos of its operational processes, and also theoretical studies related to this subject through internet, the existing resources and library studies, to get familiar with visually impaired people, their needs and the extent Tactile Paving Surfaces referred to their community place in Ankara, Alti Nokta Korler located in Demirtepe. Then the researcher had a travel to Iran and Tabriz city to get familiar with the method of Tactile Paving Surfaces design performing and interviewed with those responsible for performing it in this city. In this study, the following issues were examined in different sections of the thesis: Tactile Paving Surfaces all over the world, wayfinding and sign systems, indoor wayfinding systems for visually impaired. Generally, it became clear that performing Tactile Paving Surfaces design in Iran is similar to other countries and Turkey with this difference that in outdoors they prefer rocky sample to the plastic one that is in contrast to Turkey, i.e. in Turkey even in outdoors they prefer plastic sheets to perform Tactile Paving Surfaces design. Also, in this research, it was found that unfortunately developing countries do not pay attention to needed standards in producing the sheets and necessary materials and on the other hand, in performing it, they use non-expertise staff without considering standards while setting the sheets that lead to many problems. Important implications were proposed regarding Tactile Paving Surfaces rout to be performed according to standards.Master Thesis Production and characterization of Ti-based MXene alloys(2023) Özkan, MerveBu çalışmada Ti3AlC2 MAX ve Ti3C2Tx MXene alaşım tozlarının sentezlenmesi ile birlikte biyomedikal uygulamalar için gözenekli yapıda Ti3AlC2 MAX ve Ti3C2Tx MXene alaşımlarının üretimi ve karakterizasyonu gerçekleştirilmiştir. İlk olarak toz metalurjisi ile üretilen Ti3AlC2 MAX alaşımlarından öğütme ve eleme yöntemi ile toz elde edilmiş, ardından hem ticari, hem de çalışmada üretilen MAX tozları kullanılarak kimyasal dağlama yöntemi ile Ti3C2Tx MXene alaşım tozları sentezlenmiştir. Yapay vücut sıvısı kullanılarak apatit oluşumunu araştırmak için yaklaşık % 45 gözeneğe sahip MAX alaşım köpükleri boşluk yapıcı metodla MAX alaşım tozları kullanılarak üretilmiştir. MXene alaşım köpükleri ise üretilen MAX alaşım köpüklerinin kimyasal dağlanması ile elde edilmiştir. MAX tozundan üretilmiş olan MXene tozları ise ağırlıkça % 1, 5 ve 10 oranlarında polivinil alkol ile karıştırılarak tozun antibakteriyel özellikleri belirlenmiştir. 1400 oC sıcaklıkta sinterleme sonucu öğütme ile üretilen Ti3AlC2 MAX tozlarında Ti3AlC2 fazı ile ticari tozların aksine çok az miktarda TiC fazına rastlanmıştır. HF asit ile dağlanma işlemi ticari ve laboratuvar üretimi MAX tozlarının ortalama tane büyüklüğünü düşürmüştür. Al elementinin dağlanması sonucu ticari MAX tozlarından katmanlı MXene tozları sentezlenmiş, fakat laboratuvar üretimi MAX tozlarında bu yapılara rastlanmamıştır. İnce MXene katmanları oluşturmak için uygulanan ultrasonik işlem ise tozların oksitlenmesine neden olmuştur. MXene katkılanarak üretilmiş polivinil alkol esaslı kompozitlerle yapılan testlerde MXene miktarının artışıyla kompozitin Escherichia coli gram negatif bakterisine karşı antibakteriyel özelliğinin arttığı gözlemlenmiştir. Diğer taraftan MXene alaşım köpüklerinin 25 gün sonunda dahi apatit oluşumuna olanak sağlamadığı tespit edilmiştir. MAX alaşım köpüklerinin ise 15 gün sonunda apatit oluşumuna olanak sağladığı ve kemik grefti uygulamalarında aday malzeme olarak değerlendirilebileceği görülmüştür.Master Thesis Topology optimization of an aircraft structural part for additive manufacturing(2023) Özkara, MustafaTopoloji optimizasyonu, malzeme kullanımını ve üretim maliyetlerini en aza indirirken belirli işlevsel gereksinimleri karşılayan yüksek performanslı parçalar oluşturmak için güçlü bir araçtır. Tipik olarak, parçanın dijital bir modelini oluşturmayı, işlevsel gereksinimleri ve kısıtlamaları tanımlamayı ve bir dizi olası tasarım oluşturmak için yazılım algoritmalarını kullanmayı içerir. Bu araç uzun yıllardır kullanılmasına rağmen, optimize edilmiş parçaların imalatında her zaman birçok sorun olmuştur. Teknoloji geliştikçe, endüstriler için optimize edilmiş parçaları uygulayabilmek için çeşitli üretim tekniklerinde önemli gelişmeler olmuştur. En önemli tekniklerden biri eklemeli imalattır (AM). Topoloji optimizasyonu ve AM kombinasyonu, özellikle havacılık endüstrisinde topolojik olarak optimize edilmiş parçaların üretim zorluklarını ortadan kaldırmak için çeşitli avantajlar sağlamıştır. Bu geliştirmeler ile optimize edilmiş tasarım AM kullanılarak üretilebilir ve son parça kullanım amacına göre tasarlanmış bir geometriye sahip olabilir. Bu tez, farklı AM malzemelerine uygun olarak geleneksel ve eklemeli üretim teknikleriyle tasarlanan ve analiz edilen parçaları kullanarak karşılaştırmalar yaparak optimizasyon avantajlarının genel bir çalışmasını sağlar.Master Thesis Content-based lecture video retrieval(2023) Şahin, YiğitGünümüzde e-öğrenme veya çevrimiçi öğrenme olarak sıklıkla karşımıza çıkan uzaktan eğitim, eğitim-öğretim sırasında eğitmen ile öğrencinin fiziksel olarak yan yana olmadığı ve öğrenci-eğitmen iletişimini kolaylaştırmak için çeşitli teknolojilerin kullanıldığı yeni nesil bir eğitim yaklaşımıdır. Bu yaklaşım koronavirüs pandemisi (COVID-19) ile dünya çapındaki ağda (www) özellikle ders-eğitim içerikli videolar ile daha yaygın ve kullanılabilir hale gelmiştir. Ancak internet ortamında bulunan video sayılarındaki yüksek artış hızı, belirli bir içeriğe sahip videoya ulaşmak isteyen kullanıcıların video içeriklerine erişimini oldukça zorlaştırmıştır. Bahsedilen bu zorluklara bir öneri geliştirmek bağlamında bu araştırmada kullanıcıların belirli eğitim içerikleri ile ilgili videolara erişimini amaçlayan içerik tabanlı erişim yöntemi ele alınmıştır. Kullanıcıların aradıkları video içeriklerine daha kolay ulaşması için videoların doğru sınıflandırılması gerekmektedir. Teknik açıdan sınıflandırılmanın yapılabilmesi için ise öncelikle videoların metin bilgilerine ulaşılmalıdır. Bu çerçevede araştırmada videoların metin bilgilerini çıkarmak için optik karakter tanıma (OCR) ve otomatik konuşma tanıma (ASR) isimli iki farklı indeksleme yöntemi kullanılmıştır. Bu iki yöntem ve bu iki yöntemin birlikte kullanıldığı bir analiz, bu tezde belirli bir veri kümesi üzerinden ele alınmıştır. Veri kümesi olarak ise 110 videolu bir eğitim koleksiyonu kullanılmıştır. Bu kapsamda aynı veriyi kullanarak OCR ile analiz yapmış bir tez referans alınarak, bu kez de ASR yöntemi ile aynı metrik analizler yapılmıştır. Son olarak ise, hem OCR hem de ASR yöntemi kullanılarak çeşitli metrik değerler hesaplanmıştır. Verilerin sınıflandırma analizi için 3 farklı geleneksel makine öğrenme yöntemi kullanılmıştır. Kullanılan geleneksel makine öğrenme yöntemleri Support Vector Machine (SVM), Naïve Bayes ve Random Forest yöntemleridir. Bu doğrultuda farklı makine öğrenme yöntemleri ve farklı indeksleme yöntemlerinin aynı veri kümesi üzerinde metrik analizleri karşılaştırılmıştır. Yapılan analizler sonucunda ders videolarının içerik tabanlı erişimde kullanılabilmesi için günümüzde mümkün olan geleneksel makine öğrenme yöntemleri ile indeksleme yöntemlerinin güçlü ve zayıf yönlerinin açıklaması yapılmıştır. Bununla birlikte aynı konuda yapılacak gelecek çalışmalar için yöntemin geliştirilebilecek yönleri vurgulanmış ve bu konudaki öneriler sunulmuştur. Bu tez, yapılan karşılaştırmalı araştırmanın hem eğitim hem de yazılım sektörünü nasıl etkileyebileceği tartışması ile noktalanmaktadır.Master Thesis Functionally graded silicon nitride (Si3N4) production for biomedical applications(2022) Orhun, Ogan TanılBu tez, Si3N4 malzemelerinin biyo özelliklerine ve kademeli olarak üretimine odaklanmıştır. Üretilen numuneler, çok yoğun bölgeden az yoğun bölgeye üç kademeli olarak farklılaştırılmıştır. Bu yapı şekli ile elde edilmesi tasarlanılan numuneler taban kısmında yüksek mekanik özellikleri karşılaması için yüksek yoğunluk ve yüzey kısmında cell penetrationı arttırabilmek adına gözenek oluşturularak düşük yoğunlukta elde edilmiştir. Orta katmanda ise smooth transition bölgesi bulundurularak iki farklı katman arasındaki uyumun yüksek olması hedeflenmiştir. Bu FDM mikroyapı tasarımı , hem Si3N4 ün yüksek biouyumluluğunu, hemde mekanik mukavemetini tek bir bulk malzeme üzerinde taşıması sebebi ile önem taşımaktadıt. Si3N4 üzerinde yapılan çalışmalar neticesinde birçok farklı kullanım amacının yanı sıra implant uygulamalarında da çok önemli bir malzeme adayı olduğunu göstermektedir . Numuneler, saf alfa Si3N4 tozunun, sinterleme ilavesi olarak Y2O3 ve gözenek yapıcı malzeme olarak da carbimid ve irmik kullanılmasıyla hazırlanmış, eksenel presle şekillendirilmiştir. Numuneler GPS fırını kullanılarak farklı sıcaklıklarda sinterlenmiştir. Derecelendirme bileşiminin her katmanı için XRD analizi ile faz karakterizasyonu yapılmıştır.Master Thesis Classification of darknet activities using neural networks(2023) Aktan Ten, BüşraTehditlere maruz kalmadan önce ağı karakterize ederek analiz yapmak oldukça önemlidir. Bu çalışmada darknet ağ trafiği analizi yapılarak darknet ağı 2 katmanlı yapay sinir ağı modellerinde inceleme gerçekleştirilerek tespit ve karekterize edilmiştir. İlk katmanda verinin iyi huylu mu yoksa darknet verisi trafiğimi ayırt edilmekte, ikinci katmanda ise trafiğin oluşturduğu Browsing, P2P, Chat, Email, Transfer, Audio Stream, Video Stream ve VOIP kategorilerinden hangisine ait olduğu tespiti yapılmaktadır. RNN, LSTM ve MLP veri algoritma modelleri ile deneyler yapılmıştır. GAN ile yeni veri setleri üretilerek diğer yöntemlerin eğitim verisi olarak kullanılmıştır. LSTM ve MLP algoritmaları ikinci katmanda hem çoklu kategori hem de ikili kategorili olarak tekrar kurgulanmıştır. MLP model de özellik seçimi algoritması uygulanmıştır. CICDarknet2020 veri seti kullanılmıştır. Model doğruluk değerlerine göre RNN darknet trafiği tespitinde 0.98, ikinci katmanda ise 0.86 oranında başarı elde edilmiştir. LSTM modelinde sırasıyla 0.99 ve 0.71 doğruluk değerleri elde edilmiştir. Ayrı ayrı modellenen kategorilerin ortalama doğruluk değerleri 0.92 olarak elde edilmiştir. MLP modelinde, sırasıyla 0.99 ve 0.78 değerleri gözlemlenmiştir. Özellik seçimi algoritma modeli ile aynı çıktılar elde edilmiştir. ikili kategori modelinde ortalama olarak %96 doğruluk değerleri sağlanmıştır.Master Thesis A project selection based approach for establishing a roadmap for digital transformation: Case of an electronics manufacturer(2023) Güldemir, DilekFirmaların sektörde başarı ve rekabet üstünlüğünü sağlayabilmeleri için dijital dönüşüm kaçınılmaz bir duruma geldi. Fakat firmaların çoğu, dijital dönüşüm sürecinde istedikleri sonucu alamamış ve başarısız olmuşlardır. Firmalar her yönü ile sorunlarını çözümleyememiş ve müşteri talepleri karşılanamamıştır. Neden başarısız olduklarını daha iyi anlamak için dijital dönüşüm kavramını ve yöntemini kaynak taraması, eğitimler, röportajlar ve firma uygulamalarıyla analiz ettik. Uygulayıcılar, firmanın üst düzey çalışanlarına geleneksel method olan olgunluk seviyesi ölçümü uygulamaktadır. Bu çalışma, bir anket ve uygulayıcının sektördeki deneyimine bağlıdır ve sübjektiftir Ölçüm modellerini inceledik ve hepsinin birbirine çok benzer olduğunu belirledik. Geriye kalan süreçler, uygulayıcıların perspektifine bağlı olarak değişkenlik gösteren benzer yöntemlerdir. Uygulayıcılar, firmanın ihtiyaçlarını üst düzey çalışanlarla olgunluk seviyesi ölçümü sonucuna bağlı olarak görüşmekteler. Bu aşamada yöntem eksikliği üzerine çalışmalara devam ettik. Eksikliğin kısıtlı zaman ve çalışan görüşmelerinden kaynaklı olduğunu saptadık. Tüm çalışanların dâhil olduğu ve geniş zaman dilimi içerisinde bir çalışma gerekmektedir. Firma Düzenleyici Önleyici Faaliyetlerin (DÖF) bunu sağlayabileceğini saptadık. DÖF'leri geliştridiğimiz "PathWay Method"e girdi olarak ullanarak bir dijital dönüşüm yol haritası önerdik. Yöntemimizin uygulamasını bir elektronik üreticisinde yaptık ve başarılı sonuçlar aldık. Bu tezle hem uygulayıcılara daha verimli bir yöntem sunmakta hem de firmalara bir yol haritası rehberliği etmekteyiz.Master Thesis Multi-echelon transportation location and routing problem for designing school lunch distribution network(2023) Uyar, EceUlusal Okul Öğle Yemeği Programı (NSLP) aracılığıyla öğrencilere besleyici öğle yemekleri sağlanır. NSLP sağlık, obezite ve okula devam oranlarına fayda sağlar. Program için bir dağıtım ağı tasarlamak ve geliştirmek için çok kademeli ulaşım yeri ve rotalama problemi çözmeyi gerektirir. İlk iki kademe, tarımsal ürünlerin çiftçilerden dağıtım merkezleri (DC) aracılığıyla gıda işleme merkezlerine (FPC) dağıtımını içermektedir. Üçüncü aşama, çok depolu yer seçimi ve rotalama probleminin bir parçası olarak gıda işleme merkezlerinin konumlarının ve okullar arasındaki yolların belirlenmesini içerir. Bu problem NP Hard olduğundan bu problemi çözmek için iki aşamalı bir çözüm yaklaşımı öneriyoruz. Amacımız, tüm kademelerdeki toplam nakliye maliyeti ile dağıtım ve gıda işleme merkezlerinin sabit maliyetlerini en aza indirmektir. Üçüncü kademenin yönlendirme kararlarını işlemek için sürecin ilk aşamasında bir Tavlama Benzetimi (SA) Algoritması kullanılır. İkinci aşamada, dağıtım merkezlerinin yerlerini belirleyen ve birinci kademedeki ulaşım problemine çözüm sağlayan bir karma tamsayılı doğrusal matematiksel model sunulmuştur. Önerilen yöntemin performansını test etmek için çeşitli varsayımsal problemler kullanılmıştır. Hesaplama sonuçlarına göre SA, hesaplama maliyetini azaltan ve çözüm kalitesini artıran etkili ve verimli bir çözüm algoritması olarak kabul edilebilir.Master Thesis Energy-efficient loading and scheduling of autoclaves in aerospace composite manufacturing(2023) Örden, ZeynepEnerji, ülkelerin ekonomik kalkınması için kritik bir faktördür. Enerji ihtiyacını karşılayan kaynakların azalmasıyla birlikte enerji maliyetleri artmaya başlamıştır. Bu nedenle enerji tüketimini azaltmak ve enerjiyi verimli kullanmak hayati önem taşımaktadır. Havacılık ve uzay endüstrisinde kullanımı giderek artan kompozit malzemelerin kürlenme işlemleri, enerji tüketiminin yoğun olduğu otoklavlarda yapılmaktadır. Bu tezde, otoklavlarda enerji tasarruflu yükleme ve çizelgeleme ele alınmıştır. Artan enerji maliyetleri göz önünde bulundurularak yapılacak çalışmada maliyet tasarrufu sağlanması da amaçlanmaktadır. Çalışmada, otoklavların enerji tüketimlerinin belirlenmesi için Endüstri 4.0 uygulamaları da kullanılmıştır. Literatürde benzer çalışmalar olmasına rağmen enerji maliyetlerinin modele dahil edildiği bir çalışmaya rastlanmamıştır. Problemi çözmek için iki model önerilmiştir. Model 1, kürlenecek malzemelerin parça teslim tarihlerini ve malzeme tüketim tarihlerini dikkate alarak kürlenmeyi tamamlama süresini en aza indirir. Model 2 ise, ilk modelin çıktılarını girdi olarak kullanır ve otoklavlara atanan reçetelerde ve parçalarda değişiklik yapmadan enerji maliyetlerini en aza indirmek için işlerin kürlenme saatlerini yeniden planlar. Oluşturulan veri setleri ile yapılan deneylerde, önerilen modeller ile enerji maliyetlerinin ortalama %12,38 oranında azaltılabileceği tespit edilmiştir. Önerilen modellerle gerçek hayattaki örnek kürleme planlarının yeniden planlanması sonucunda maksimum %62 oranında enerji tasarrufu sağlanmıştır. Gün içerisinde enerji maliyetinde standart sapma arttığında, o gün için enerji maliyetinden elde edilen tasarruf da artmaktadır.Master Thesis A multidisciplinary sound design framework for architectural design(2023) Özdemir, DoğukanMimarlığın temel amaçlarından biri, mekânsal işlevsellik bağlamında algısal veri girdisinde tutarlılığı sağlayan çoklu duyusal deneyimler yaratmaktır. Mimarlık tasarımı yapılmış mekanlarla etkileşim halinde olan kullanıcılar, işitsel algı da dahil olmak üzere çeşitli ve yoğun algısal veri akışına maruz kalırlar. Bu durumu çeşitli fiziksel ve sosyo-kültürel faktörler etkiler. Mekanların işitsel algısı, genellikle mimari akustik, ses manzarası, çoklu duyusal etkileşimler ve mekâna duyusal bağlılık gibi multidisipliner alanlar altında araştırılır. Ancak, ses tasarımı, 20. yüzyılın başından bu yana film ve video oyunu literatüründe kurulmuş bir disiplin olmasına rağmen, mimari literatürde henüz tanınmamıştır. Ses tasarımı, ürün tasarımına 1990'lardan bu yana entegre edilmiş olmasına rağmen, mimari ve mimari akustik literatüründe tam olarak benimsenmemiştir. Bu nedenle, bu tezin temel amacı, yapılı çevredeki ses öğelerinin sınıflandırılmasına yeni bir yaklaşım sunmaktır. Bu yaklaşım, film ve oyun endüstrilerinde yaygın olarak kullanılan ses tasarımı analizi ve sentezi yöntemlerine dayanarak ses kaynaklarının sınıflandırılmasına olanak sağlayacaktır. Bu yaklaşım sayesinde mimarlar ve tasarımcılar, mekanların işlevsel gereksinimlerine göre ses öğelerini sınıflandırabileceklerdir.