Uluslararası Ticaret Bölümü Yayın Koleksiyonu
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12416/401
Browse
13 results
Search Results
Article Yönetici Değişiminin İşletme Performansına Etkisi(2010) Gökmen, AytaçBir işletmenin performansının artması ya da azalmasına etki eden en önemli öğelerden bir tanesi yöneticinin işletme faaliyetlerinin gidişatına yaptığı müdahaleler ve olumlu etkileme gücüdür. Bu çalışmanın yapılmasındaki amaç, modern işletme idaresinin temel yapı taşlarından biri olan ve işletmenin başarımında birincil derecede öneme sahip olan tepe yöneticisinin değişimi sonucunda işletmede uygulanmaya başlanan yeni yönetim anlayışı ve usulleri ile işletmelerde performans seviyesinin aratabileceği ve böylelikle bir işletmede büyük yatırımlar yapmadan, sadece yönetici değişimi ve mevcut kaynakların optimal kullanılması ile verimlilik ve üretkenliğin arttırılabileceğidir. Bu tarz bir anlayışın bir yansıması ise Ankara X Süt Fabrikası’nda gerçekleşmiştir. X Süt Fabrikası genel müdürü, fabrika müdürü ve pazarlama müdürünün değişmesinden sonra işletmede mevcut sistem anlayışının değiştirilmesi ve mevcut kaynakların akılcı kullanımı sonucunda işletmede daha az girdi ile daha yüksek çıktı elde edilmesi sağlanmış ve verimlilik arttırılmıştır. İşletmenin günlük enerji tüketimi azalmış, ürün gamı genişlemiş, dağıtım ağı iyileştirilmiş, yeni şubelerin açılması ile satışlar artmış, fabrika kapasitesi yükselmiş ve bütün bunlar işletmeye artı değer ve yükselen kâr oranları olarak geri dönmeye başlamıştır. Araştırmanın vaka çalışması Ankara’da faaliyet gösteren X Süt Fabrikası olup, araştırma yöntemi ise üst düzey yöneticiler ile derinlemesine mülakat ile veri toplama tekniğidir.Article Uluslararası İşletmelerin Türkiye’ye Yatırımları Ve Belirleyici Etmenler(2013) Gökmen, AytaçKüreselleşmenin getirdiği, ülkeler ve işletmeler için önemli gelişmelerden biri, artık dünyanın dört bir yanında yatırım yapabilmenin olanaklı olmasıdır. Ancak, yatırım yapmak için ön koşul, talebi olan mal ve hizmetler sunmak ve bunları üretecek kaynaklara sahip olmaktır. Ülkelerin sahip oldukları kaynaklar ve diğer olanaklar ise uluslararası işletmelerin farklı yerlerde yatırım yapmalarını sağlar. Türkiye, Avrupa ve Asya’nın kesişme noktasında, birçok ülkeye ve bölgeye komşu bir coğrafyada yer almaktadır. Bu durum ise yerli ve yabancı işletmeleri yatırım yapıp, yeni pazarlara yönelimlerini sağlayabilmektir. Durum daha çok yabancı işletmeler açısından dikkate alındığında ise amaçlanan riskin en az, getirin en fazla olduğu yerlerde yatırım yapılmasıdır. Bu çalışmanın amacı ise, güvenilir yerli ve yabancı kaynaklara dayanarak, Türkiye’nin uluslararası işletmeler açısından sunduğu yatırım olanaklarını ve belirleyici etmenleri değerlendirmektirArticle Türkiye’de Reel İhracat Ve Ekonomik Büyüme Arasındaki İlişki: 1965–2009 Dönemi(2010) Temiz, DilekÇalışmada, reel ihracat ve ekonomik büyüme arasındaki nedensellik ilişkisi, 1965-2009 dönemi Türkiye’si açısından incelenmektedir. Johansen eşbütünleşme sınaması sonucunda, 1965-2009 döneminde Türkiye’de reel ihracat ile reel Gayri Safi Milli Hasıla (GSMH) arasında uzun dönemli bir denge ilişkisinin olduğu; vektör hata düzeltme modelinde, hata düzeltme katsayılarının negatif anlamlı olması dolayısıyla, reel GSMH artışı ile reel ihracat artışının uzun dönem zaman patikalarından sapmalarının kısa dönemli olduğu; Granger nedensellik sınaması sonucunda, değişkenler arasındaki kısa dönem nedensellik ilişkisinin, reel GSMH artışından reel ihracat artışına doğru olduğu görülmektedir. Dolayısıyla bu çalışmada, reel ihracat ve ekonomik büyüme arasında kısa dönemde ihracata dayalı büyüme hipotezini desteklemeyen, uzun dönemde ise destekleyen sonuçlara ulaşıldığı görülmektedir.Article Türkiye’de Ekonomik Gelişmeler: 2005-2007(2007) Çarıkçı, EminKasım 2000 Likidite Krizi ve Şubat 2001 Finans Krizi sonrası, IMF destekli bir Ekonomik İstikrar Programı’na ek olarak, ekonomi yönetiminde politik müdahaleleri asgari düzeye indirebilmek için BDDK ve Kamu İhaleleri Üst Kurulu gibi 10 üst kurul kurulmuştur. Buna ek olarak Bankalar Kanunu, Hazinenin İç Borçlanma Kanunu ve Merkez Bankası’nın Bağımsızlığı Kanunu gibi girişimlerle söz konusu kurumların özerkliklerinin sağlanması ve Türkiye’de siyasi istikrarın oluşturulmasıyla ortaya çıkan müspet etkiler ve beraberinde Ekonomik Programda mali disipline uyulmasının piyasalara güven vermesi sonucu Türk ekonomisi 2002 başından beri pozitif bir büyüme göstermektedir. Her ekonominin sahip olduğu temel hedeflerin ilki yıllık enflasyonu düşürmektir. Bununla beraber ekonomiler istikrarlı bir şekilde her yıl yüzde 5 dolayında pozitif büyümeyi hedefler. Bu yazının amacı, 2001 yılından 2004 yılına kadarki süreçte, söz konusu bu iki veride gerçekleşen gelişmeleri belirtmek ve 2005-2006’daki ekonomik gelişmeleri detaylı bir şekilde incelemektir. 2003–2004 yıllarındaki dış ticaret, devlet bütçesi, iç ve dış borç stokları gibi diğer ekonomik gerçekleşmeleri de Tablo-1’den takip edebilirsiniz. Yıllık enflasyon artışları, TÜFE ve ÜFE (TEFE) bazında sırasıyla 2000 yılında yüzde 31 ve yüzde 32.7, 2001 yılında yüzde 68.5 ve yüzde 88.6, 2002 yılında yüzde 29.7 ve yüzde 30.8’e, 2003 yılında yüzde 18.4 ve yüzde 13.9’a, 2004 yılında yüzde 9.3 ve yüzde 13.8’e, 2005 yılında da yüzde 7.7 ve yüzde 2.7’ye gerilemiştir. GSMH büyüme hızı ise, 2000 yılından 2001 yılına kadarki süreçte yüzde 6.3’ten yüzde -9.5’e gerilemiştir. Bu oran; 2002 yılında yüzde 7.8, 2003 yılında yüzde 5.9, 2004 yılında yüzde 9.9 ve 2005 yılında da yüzde 7.6’lık bir artış göstermiştir.Article Sigara Tüketimini Etkileyen Faktörler Üzerine Bir Uygulama: Türkiye Örneği(2010) Temiz, DilekTürkiye sigara tüketiminde başta gelen ülkelerden birisidir. Günümüzde, sigara geleneksel bir tüketim maddesi halini almış durumdadır. Bu çalışmadaki amaç, 1980-2008 dönemi için, Türkiye’de sigara tüketimini etkileyen faktörleri bir ekonometrik model çerçevesinde incelemektir. Oluşturulan sigara tüketim modelinde, GSMH, işsiz nüfus, 15 yaş ve üstü nüfus, şehir nüfusu, kır nüfusu ve sigara fiyatı sigara tüketimini etkileyen önemli değişkenler olarak alınmıştır. Bu değişkenler ile sigara tüketimi arasındaki ilişki En Küçük Kareler (EKK) yöntemiyle tahmin edilmiştir. EKK yöntemi sonucunda Türkiye’de sigara tüketimiyle işsiz nüfus ve sigara fiyatları ile sigara tüketimi arasında ters yönlü ilişkilerin olduğu; kentleşme oranının sigara tüketiminin azalmasında önemli derecede rol oynadığı; 15 yaş ve üstü nüfus ile GSMH’nin ise sigara tüketimini artıran en önemli değişkenler olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, sigara tüketimini azaltmak için, Türkiye’de sigara fiyatlarının enflasyon oranının üzerinde arttırılması önerilebilir. Ayrıca, Türkiye’de sanayileşmenin yaygınlaşmasının şehirleşme oranını ve yüksek eğitimli okumuş insan sayısını arttırması ve geleneksel sigara tüketimi alışkanlığının böylelikle değişmesi de mümkün görünmektedirArticle Tarife Ve Tarife Dışı Engeller: Uluslararası Ticaret Uygulamaları, Ayırt Edici Özellikler Ve Türkiye(2013) Gökmen, Aytaçİşletmelerin milli sınırları ötesinde yaptıkları mal, hizmet ya da fayda üretmeye ilişkin eylemler uluslararası ticaret ve yatırım olarak değerlendirilir. 21. yüzyıl itibarı ile artık hiçbir ülke tamı tamına ihtiyacı olan bütün mal ve hizmetleri imal edememektedir. Bu mal ve hizmetlerin tedariki açısından ise uluslararası ticaret faaliyetleri büyük önem arz etmektedir. Ancak, uluslararası ticaret, her ne kadar, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) uygulamaları ile serbestleşse de, yine de tarife ve tarife dışı olmak üzere bazı engellere konu olmaktadır. Bu çalışmanın amacı ise, tarife ve tarife dışı engelleri kuramsal temelde inceleyip, ulusal ve uluslararası kaynaklara dayanarak ve de ticari gerçekleşmeleri de göz önüne alarak Türkiye açısından eleştirisini yapmaktır.Article Born Global Firms: A Foreign Trade Related Study on Turkey(2013) Gökmen, Aytaç; Temiz, DilekWith the comprehensive advent in information and communication technologies and worldwide ease of transportation, the volume of international trade and business increased profoundly. Within this process, a Born Global Firm (BGF), right from its initiation, aims at creating competitive advantage by marketing a large volume of its products in various international markets by utilizing technological advances. Therefore, the rational behind the idea of BGF is to become an international firm in a short period of time and making international business affairs core of its business activities. Thus, the aim of this study is to review the concept of BGF theoretically and relate the issue to foreign trade affairs resting on significant sources related to the Turkish case mainly focusing on trade statistics as to review the potential development of BGFs in Turkey.Article Türkiye’de Banka Sermaye Tamponları, Kredi Büyümesi ve İş Çevrimleri(2018) Erenoğlu, Ekin Ayşe ÖzşucaBu çalışmada, Türkiye’de faaliyet gösteren bankaların sermaye tamponlarının iş çevrimleri ve kredi büyümesi ile ilişkisi 2002-2017 dönemi için üç aylık veriler kullanılarak incelenmiştir. Tahminler sistem genelleştirilmiş momentler metodu kullanılarak yapılmış ve söz konusu etkilerin bankaların faaliyet türlerine göre farklılık gösterip göstermediği ayrıca test edilmiştir. Elde edile sonuçlara göre, Türkiye’de banka sermaye tamponları iş çevrimlerine karşı döngüsel hareket etmektedir. Ancak bu bulgu yatırım ve kalkınma bankaları için geçerli değildir. Diğer yandan, bankalara özgü özelliklerle ilgili panel regresyon sonuçlarına göre, büyüklük, karlılık ve risk ticari bankaların sermaye tamponlarının anlamlı belirleyicileri olarak ortaya çıkmaktadır. Aynı zamanda, bankacılık sektörünün yapısı ve 2008 küresel finansal krizinin banka sermaye tamponları üzerinde etkili olduğu gözlenmiştir. Sermaye tamponlarının bankaların kredi arzı üzerindeki etkisine dair bulgular ise ters yönlü bir ilişkiye işaret etmektedir. Çalışmanın bulguları, banka sermaye yeterliliğine ilişkin düzenlemeler ile Basel III uzlaşısı kapsamında önerilen ve yakın zamanda uygulamaya koyulan döngüsel sermaye tamponuna dair sonuçları bakımından önem taşımaktadır.Article Balanced Scorecard (Dengeli Başarı Göstergesi): Bsc Oluşturma Süreci Ve Uygulama Yöntemi(2009) Gökmen, AytaçZamanımız işletmeleri oldukça yoğun bir rekabetin bulunduğu bir çevrede uğraşılarına devam etmektedirler. Rekabetin bu denli belirleyici olduğu bir çevrede işletmelerin amaçlarını belirlemeleri ve bu amaçlarına ulaşacak politikalar geliştirmeleri güç olmaktadır. Geçmişte işletmeler başarı göstergesi olarak büyük çoğunlukla mali göstergeleri kullanmalarına rağmen artık, tek başına mali göstergeler yeterli olmamaktadır. Bu anlamda, işletmelerin uygun faaliyet politikalarını belirlemeleri için geliştirilen bir çözüm Balanced Scorecard (BSC)' dır. BSC işletmelerin amaç ve stratejilerini soyut ve somut göstergelere dönüştürmelerini ve işletmenin geleceğe dönük uğraşıları ve performansları daha iyi değerlendirdikleri bir yöntemdir. BSC mali göstergelerin yanında müşteri ilişkileri, içsel göstergeler (süreç planlama, üretim, pazarlama, istihdam gibi iç çevre etkenleri) ve de yeni bilginin işletme içinde edinilmesi, dağılımı ve kullanılması demek olan yenilik ve öğrenme ile ilgili göstergeleri de dikkate alarak işletmelerde kapsamlı bir denetim aracı halini almıştır. Bu çalışmada hedef, BSC kavramını yeniden değerlendirmek ve BSCnin oluşturulması ile uygulanmasına ait kavramsal bir modeli güvenilir uluslararası kaynaklara dayanarak ortaya koymaktır.Article Son Kilometre Koli Teslimatı Literatür Taraması: Yükselen Eğilim ve İlgili Teknolojilere Bir Bakış(2023) Kanık, Zehra Burçin; Ömürgönülşen, Mine; Soysal, MehmetAmaç: Bu çalışmanın amacı, son kilometre koli teslimatı alanıyla ilgili sistematik bir literatür taraması gerçekleştirmek ve literatürde yer alan yükselen eğilim ve teknolojilere bir bakış açısı sunmaktır. Yöntem: Çalışma kapsamında sistematik bir literatür taraması gerçekleştirilerek tanımlayıcı analizler gerçekleştirilmiş ve son kilometre koli teslimatı yazını kapsamında literatürde yer verilen yeni iş modelleri, yükselen eğilim ve teknolojiler belirlenerek gruplanmış; detaylı bir şekilde açıklanarak tanıtılmış ve her birinin sağladığı potansiyel faydalar ifade edilmiştir. Bulgular: İlgili literatür taramasının analizlerinde son kilometre koli teslimatı kavramıyla ilgili yayın sayısında önemli bir artış görülmektedir. Çalışmaların büyük çoğunluğu, nicel teknikleri uygulamaktadır. Literatür taraması neticesinde, en çok yayın yapılan dergiler ve dergilerin etki faktörlerine de yer verilmiştir. Üç gruba ayrılan ve alt başlıklarıyla detaylandırılan eğilim ve teknolojiler ise teknoloji odaklı teslimat seçenekleri, çevre dostu teslimat uygulamaları ve yeni iş modelleridir. Özgünlük: Bilinebildiği kadarıyla bu çalışma, son kilometre koli teslimatı alanında bu kadar detaylı incelenen ilk Türkçe literatür taramasıdır.