Üçüncü kişi yararına tıbbi müdahelede rıza

Abstract

Tıbbi müdahale, tıp mesleğini icraya yetkili kişiler tarafından uygulanan, kişinin sağlık refahının sağlanması, korunması ve iyileştirilmesi amaçlarına yönelmiş, tıp bilimince benimsenen ilke ve kurallara uygun olarak yerine getirilen; fiziki ve ruhsal tüm tıbbi uygulamalardır. Tıbbi müdahaleye gösterilecek olan rıza, kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanılması olmakla birlikte kural olarak uygulanacak tıbbi müdahalenin hukuka uygun olmasını sağlayacaktır. Rızanın, gerekli aydınlatmalar yapıldıktan sonra, müdahalenin başında verilmesi ve müdahalenin sonuna kadar devam etmesi gerekmektedir. Kişiye uygulanacak olan tıbbi müdahale her zaman kişinin kendi fiziki ve ruhsal yararına olmamakta, üçüncü bir kimse yararına yapılacak olan tıbbi müdahalelerde bulunmaktadır. Üçüncü kişi yararına yapılacak olan tıbbi müdahalelere rıza verilmesine ilişkin olarak kanun koyucu bazı özel düzenlemeler öngörmüştür. Bu kapsamda organ ve doku nakli, tıbbi müdahalenin özel bir türünü oluşturmakta ve üçüncü kişi yararına yapılacak olması sebebi ile rıza açısından özellik arz etmektedir. Bu hususun yanı sıra her ne kadar ülkemizde uygulama alanı bulunmasa da heterolog döllenme olarak ifade edilen tıbbi müdahale de, tıpkı organ ve doku nakli gibi rıza bakımından önem taşımaktadır. v Anahtar Kelimeler: Tıbbi Müdahale, Üçüncü Kişi Yararına Tıbbi Müdahale, Organ ve Doku Nakli, Organ ve Doku Nakline Rıza Verilmesi, Üreme Hakkı, Heterolog Döllenme.

Medical intervention shall be defined as physical and mental practices which implemented by people who are authorized to execute medical profession, in order to provide, protect and enhance medical prosperity of someone, in respect of the principles and rules of medical science. Consent to medical intervention refers to use of a strict personal right and justify the medical intervention as a rule. Consent should be given after necessary information is taken before the medical intervention and remain until the end of the practices. Medical interventions are not always physically and mentally beneficial to person whom the intervention is implemented and some medical interventions provide benefit to third parties. On behalf of consents to medical interventions for third party beneficiaries, legislative power enacted some special statutes. In this context, organ and tissue transplantations are special types of medical interventions and as they provide benefit to third parties, issue of consent shows specialty. Also third party consents to medical interventions of people who do not have capacity to consent may be examined under this context. In addition although there is not any application area in our country, consents to the medical interventions which defined as heterologous fertilization have an important role, likewise organ and tissue transplantations. vii Keywords: Medical Intervention, Medical Intervention for Third Party Beneficiaries, Organ and Tissue Transplantation, Consent to Organ and Tissue Transplantation, Right to Reproduce, Heterologous Fertilization.