Türkiye'de rüzgar enerjisine ilişkin izinlerin idare hukuku açısından incelenmesi

Abstract

Due to the irreversible damage caused by non-renewable energy sources to human health and the world, humanity has turned to cleaner and more reliable energy sources. In this context, wind energy is one of the important renewable energy sources. With energy becoming a necessity today, its provision to citizens has also become a public service. Therefore, the identification, use, and control of energy sources are the responsibility of the administration within the scope of its law enforcement authority. However, the understanding that public services can only be provided by the administration no longer exists today. It is generally accepted that private legal entities can also provide public services, but these services must be under the control and supervision of the administration due to their nature. The administration grants pre-licenses and licenses, which are individual administrative acts, to private legal entities for the performance of public services. A pre-license signifies the responsibility and authority to complete the necessary procedures to obtain a license, while a license signifies the permission required for electricity generation. However, the administration is not entirely free in granting these permissions and is bound by laws. It is also the duty of the administration to grant the aforementioned permits to persons who meet the conditions set forth in the laws. At this point, decisions made by the administration regarding the granting or non-granting of pre-licenses are subject to judicial review, and the cancellation of erroneous decisions may be considered. This study first explains the definition of energy, what energy sources are, the importance of renewable energy sources, and the place of wind energy among these sources, thereby explaining the fundamentals of wind energy from the perspective of administrative law. The second section explains the pre-licensing and licensing processes for wind energy and examines the rights and obligations of the administration and investors in this process. The final section explains the methods of supervision of wind power plants by the administration and the sanctions that may be applied in case of legal violations and explains the judicial authorities to which decisions made in this context may be appealed.Yenilenemeyen enerji kaynaklarının insan sağlığına ve dünyaya verdiği zararların geri dönülemeyecek noktaya gelmesi nedeniyle insanoğlu, daha temiz ve güvenilir enerji kaynaklarına yönelmiştir. Bu kapsamda rüzgâr enerjisi de yenilenebilir enerji kaynakları arasında önemli bir yere sahip olan enerji kaynaklarından birisidir. Enerjinin günümüzde zorunlu bir ihtiyaç haline gelmesiyle enerjinin vatandaşlara sağlanması da bir kamu hizmeti niteliği kazanmıştır. Dolayısıyla enerji kaynaklarının tespit edilmesi, kullanılması ve denetimi idarenin sorumluluğudur. Ancak günümüzde kamu hizmetlerinin sadece idare tarafından yerine getirilebileceği anlayışı kalmamıştır. Özel hukuk kişilerinin de kamu hizmetlerini yerine getirebileceği ancak bu hizmetlerin niteliği gereği idarenin denetim ve gözetimi altında olması genel kabuldür. İdare, kamu hizmetlerinin yürütülmesi için özel hukuk kişilerine bireysel idari işlem niteliğinde olan önlisans ve lisans vermektedir. Önlisans, lisans alabilmek için gerekli işlemleri tamamlama sorumluluğu ve yetkisini ifade ederken lisans ise elektrik üretimi için gerekli olan izni ifade eder. Ancak bu izinlerin idare tarafından verilmesinde idare tamamen özgür olmayıp yasalarla bağlıdır. Yasalardaki koşulları yerine getiren kişilere, bahsedilen izinleri vermek de idarenin görevidir. Bu noktada idare tarafından önlisans verilmesi veya verilmemesi kapsamındaki kararlar, yargı denetimine tabi olup hatalı olarak verilen kararların iptali gündeme gelebilmektedir. Bu çalışmada, ilk olarak enerjinin tanımı ile enerji kaynaklarının neler olduğu, yenilenebilir enerji kaynaklarının önemi ve bu kaynaklar arasında rüzgâr enerjisinin yeri izah edilerek idare hukuku açısından rüzgâr enerjisinin temelleri izah edilmiştir. İkinci bölümde rüzgâr enerjisine ilişkin önlisans ve lisans süreçleri açıklanarak bu süreçte idarenin ve yatırımcının hak ve yükümlülükleri incelenmiştir. Son bölümde rüzgâr enerji santrallerinin idare tarafından denetim usulleri ile hukuka aykırılıkların karşılığında uygulanabilecek yaptırımlar açıklanmış ve bu kapsamda verilen kararlara karşı başvurulabilecek yargı mercileri izah edilmiştir.