Anayasa Değişikliklerinin Yargısal Denetimi -Karşılaştırmalı Anayasa Hukuku Merceğiyle Türkiye Örneği

Abstract

For the last two decades, there has been growing scholarly interest in the issue of judicial review of constitutional amendments and the lim- its of amending power. The case law provided by various jurisdictions, e.g. India, Germany, Colombia etc. has stimulated this interest. Accordingly, the case law provided by these jurisdictions has been largely dis- cussed by scholars. The Turkish example, however, has received less at- tention from the academic world even though it offers important data re- garding the issue. In this paper, I analyse the Turkish example through the lens of comparative constitutional law. I mainly focus on the legality aspect of the issue of judicial review of constitutional amendments. In terms of legality, I present a general view on whether the judicial review of constitutional amendments can be considered legally possible and permissible. For the analysis of the legality aspect, I follow the footsteps of legal positivism—specifically Hart’s concept of the rule of recognition.

Neredeyse çeyrek asırdan beri anayasa değişikliklerinin yargısal denetimi konusuna veya anayasayı değiştirme iktidarının sınırlarına yö- nelik yoğun bir akademik ilgi olduğu görülmektedir. Hindistan, Alman- ya, Kolombiya gibi çeşitli ülke mahkemeleri tarafından konuya dair veri- len kararlar bu ilgiyi tetiklemektedir. Bu ülke mahkemelerinin verdiği kararlar, literatürde geniş ölçüde tartışılmıştır. Ancak bu akademik ilgi ne yazık ki Türkiye örneğine yeterli ölçüde yansımamıştır; oysa Türkiye örneği karşılaştırmalı anayasa hukuku için önemli bir veri sunmaktadır. Bu çalışmada, Türkiye örneğini karşılaştırmalı anayasa hukuku perspek- tifinden ele almaya çalışacağım. Konuya dair temel olarak hukukilik ko- nusunu ele alacağım. Hukukilik meselesine ilişkin olarak, anayasa deği- şikliklerinin yargısal denetiminin hukuken mümkün ve izin verilir olup olmadığını tartışacağım. Hukukilik meselesinin analizine dair, özellikle Hart’ın tanıma kuralı çerçevesinde hukuki pozitivizmin izinden gideceğim.