Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde önemli ölçüde tehlike arz eden işletme işletenin sorumluluğu

Abstract

Sanayi Devrimi sonrası teknolojinin hızlı bir şekilde değişmesi ve gelişmesi karşısında kusur sorumluluğunun zarar görenleri korumada yetersiz kalmasıyla tehlike sorumluluğu doğmuştur. Hukukumuzda, tehlike sorumluluğu ilk kez 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile genel bir düzenleme olarak yer almıştır. Çalışmamızın birinci bölümünde tehlike sorumluluğunun tarihsel gelişimi, dayandığı ilkeler ve hukukumuzda yer alan özel tehlike sorumluluğu halleri incelenmiştir. İkinci bölümde TBK madde 71 kapsamında tehlike sorumluluğunun koşulları, özellikle işletme ve işletme faaliyetinin önemli ölçüde tehlikeli olması kavramları incelenmiştir. Son bölümde ise TBK kapsamında tehlike sorumluluğunun yaptırımının ne olduğu, bu çerçevede denkleştirme kavramından ne anlamamız gerektiği, uygun bir bedelin nasıl hesaplanacağı, işleten ve işletme sahibi arasındaki müteselsil sorumluluk hali ve zamanaşımı hususları incelenmiştir. Sonuç kısmında da tehlike sorumluluğu kapsamında TBK madde 71 hükmünün incelenmesiyle vardığımız kanaate yer verilmiştir.

Hazard liability arose since defect liability remains incapable to protect the injured against rapidly change and development of the technology after Industrial Revolution. Hazard liability took part as the first time through Turkish Code of Obligations No. 6098 as a general arrangement in our law. In the first section of our study, the historical development of the hazard liability, the principles on which it is based and the special hazard liability cases took part in our law are reviewed. In the second section, the conditions of hazard liability, especially the concepts of being considerably hazardous of operation and operation activity under article 71 of Turkish Code of Obligations have been reviewed. In the last section, what the sanction for hazard liability is within the scope of Turkish Code of Obligations, what we should understand from the concept of balancing, how to calculate an appropriate price, joint liability state between the operator and the enterprise owner and the matters about prescription have been examined. In the conclusion part, the conclusion we reached within the scope of hazard liability by reviewing article 71 of Turkish Code of Obligations has been included.