İlişkide Partner Davranışlarına Yönelik Sorumluluk Yüklemelerinin Bağlanma, İlişki Doyumu, Yetişkin Ayrılma Kaygısı Arasındaki Aracı Rolü

Abstract

Bu çalışma, bağlanma boyutlarının (kaygılı bağlanma ve kaçınma) ilişki memnuniyetini ve yetişkin ayrılma kaygısını nasıl etkilediğini ve olumsuz partner davranışları için yapılan sorumluluk atıflarının bu ilişkilerdeki aracı rolünü araştırmaktadır. Çalışmaya Türkiye'den 447 katılımcı dahil edilmiştir. Veriler çevrimiçi anket kullanılarak toplanmış ve Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular, bağlanma kaygısının olumsuz partner davranışlarına yönelik sorumluluk atıflarıyla yüksek düzeyde ve pozitif yönde ilişkili olduğunu, ancak kaçınmacı bağlanmanın bu atıflarla anlamlı bir ilişkisi olmadığını göstermiştir. Ayrıca, olumsuz partner davranışlarına yönelik sorumluluk atıflarının ilişki memnuniyeti ile güçlü ve negatif yönde ilişkili olduğu bulunmuştur. Bağlanma kaygısının ilişki memnuniyeti üzerinde olumsuz bir etkisi olduğu ve bu etkiye olumsuz partner davranışlarına yönelik sorumluluk atıflarının kısmen aracılık ettiği bulunmuştur. Ancak, sorumluluk atıflarının kaçınma ve ilişki doyumu arasındaki ilişkilerde aracı bir etkiye sahip olduğuna dair anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Bağlanma kaygısı, yetişkin ayrılık kaygısı ile güçlü ve pozitif bir ilişkiye sahip olmasına rağmen, bu ilişkide sorumluluk atıfları anlamlı bir aracılık etkisi göstermemiştir. Bulgular, bağlanma kaygısından yüksek puan alanların romantik ilişkilerinde daha fazla ayrılık kaygısı yaşadıklarını ve bunun da genel bir güvensizlik duygusuyla ilişkili olabileceğini göstermektedir. Bulgular, alanyazına ve uygulamaya yönelik katkılar ve gelecek çalışmalara yönelik önerilerle birlikte tartışılmıştır.This study investigates how attachment dimensions (attachment anxiety and avoidance) affect relationship satisfaction and adult break-up anxiety and the mediating role of attributions of responsibility for negative partner behaviors in these relationships. The study included 447 participants from Turkey. Data were collected using an online survey and analyzed using Structural Equation Modelling (SEM). The findings showed that attachment anxiety was highly and positively related to attributions of responsibility for negative partner behaviors, but attachment avoidance was not significantly related to these attributions. Furthermore, responsibility attributions for negative partner behaviors were found to be strongly and negatively related to relationship satisfaction. Attachment anxiety was found to have a negative effect on relationship satisfaction and attributions of responsibility for negative partner behaviors partially mediated this effect. However, no significant relationship was found that attributions of responsibility had a mediating effect on the relationship between avoidance and relationship satisfaction. Although attachment anxiety had a strong and positive relationship with adult break-up anxiety, responsibility attributions did not show a significant mediating effect in this relationship. The findings suggest that those who score high on attachment anxiety experience more break-up anxiety in their romantic relationships, which may be related to a general sense of insecurity. The findings are discussed together with contributions to the literature and practice and suggestions for future studies.