Diaspora ve Dış Politika: Türkiye-Ermenistan İlişkilerinde Diasporanın Rolü

Abstract

Dış politika yapım süreçlerini ve ikili ilişkileri şekillendiren, iç siyasi yapı, liderler, bürokrasi, danışmanlar, tarih ve kültür, medya, kamuoyu, düşünce kuruluşları, bölgesel ve uluslararası bağlam gibi çok sayıda etken bulunmaktadır. Sayılan etkenlere ek olarak Ermenistan ve Türkiye ilişkileri söz konusu olduğunda ise Ermeni diasporanın dış ve iç politika üzerindeki etkisini de dikkate almak gerekmektedir. Diasporanın siyaseti hem yaşadığı ülkenin hem anavatanının siyasi ve ekonomik yapısı ile şekillenmektedir. Ermeni diaspora Ermeni ulusal kimliğinin bir parçası sayıldığı kadar ulusal kimliğin kurulmasında da merkez bir rol edinmektedir. Bununla beraber diaspora, Ermenistan’ın resmi dış politika önceliklerinden daha farklı ve uzlaşmaz bir konum tercih edebilmektedir. Bu nedenlerle Türkiye ve Ermenistan arasında başlatılabilecek olumlu ikili ilişkilerde diasporanın üçüncü ve etkili bir taraf olarak dikkate alınması gerekmektedir.