İş sağlığı ve güvenliği, iş tatmini ve hata algısı arasındaki ilişkilerin incelenmesi: Operatörler ve yöneticiler üzerine bir araştırma

Abstract

İş sağlığı ve güvenliği (İSG) uygulamaları ile çalışan tutumlarının, üretim süreçlerinde kalite ve performans göstergeleri üzerinde belirleyici bir rol oynadığı kabul edilmektedir. Bununla birlikte, talaşlı imalat gibi hata payının kritik olduğu sektörlerde, çalışanların İSG davranışları ve iş tatmini düzeylerinin ölçüm sistemlerinde ortaya çıkan hata kaynaklarına ilişkin algıyla ilişki içinde olduğuna dair bulguların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada Ankara'da talaşlı imalat sektöründe çalışan personelin İSG davranışları ve iş tatmini düzeyleri ile ölçüm sistemleri üzerinde oluşan hata kaynakları algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Çalışma, farklı birimlerde görev yapan 103 personelden (72 operatör, 31 yönetici) çevrimiçi anket yöntemiyle toplanan verilere dayanmaktadır. İSG davranışları ve iş tatmini değişkenlerini ölçmek için literatürde yer alan ölçeklerden yararlanılmış; ölçüm sistemlerinde hata kaynakları algısını ölçmek amacıyla ise bu çalışma kapsamında geliştirilen bir ölçme aracı kullanılmıştır. Bulgular, ölçüm sistemlerindeki hata kaynakları algısının ağırlıkla teknik, süreçsel ve insan faktörlerine dayalı bir yapı sergilediğini, İSG davranışları ve iş tatmininin ise hata farkındalığını özellikle çevresel koşullar bağlamında sınırlı düzeyde etkileyebileceğini düşündürmektedir. Sonuç olarak, hata farkındalığının ölçüm sistemi yönetiminin ayrılmaz bir bileşeni olarak kurumsal politikaya entegre edilmesi; ölçüm standartlarının, cihaz performansının, personel yetkinliğinin ve çevresel etkilerin bütüncül biçimde değerlendirilip önceliklendirilmesi önerilmektedir.It is widely recognized that occupational health and safety (OHS) practices, along with employee attitudes, are crucial factors affecting quality and performance indicators in production processes. However, in sectors such as metal-cutting manufacturing, where precision is vital, there is limited empirical evidence regarding the relationship between employees' behaviors of OHS, their job satisfaction levels, and their perceptions of error sources in measurement system. This study aims to explore the effects of OHS behaviors and job satisfaction on the perception of measurement system errors among employees in the metal-cutting manufacturing sector in Ankara. The study is based on data collected through an online survey of 103 employees, including 72 operators and 31 managers, from various departments. Established scales from existing literature were used to measure OHS behavior and job satisfaction, while a new assessment tool developed specifically for this study was employed to evaluate perceptions of error sources. The findings indicate that perceptions of measurement error sources predominantly reflect a structure grounded in technical, process-related, and human factors, and that OHS behaviors and job satisfaction may influence error awareness only to a limited extent, particularly in the context of environmental conditions. Consequently, it is recommended that error awareness, as a critical element of measurement systems, be disseminated as part of company policy, and that measurement standards, measurement devices, personnel competence, and environmental effects be prioritized through a holistic approach.