Varşova ve Montreal Sözleşmeleri Kapsamında Milletlerarası Yetkili Mahkemenin Tayininde “İşyeri” Kavramı

Abstract

1929 Varşova Sözleşmesi ve 1999 Montreal Sözleşmesi, devletlerin geniş katılımının sağlandığı, taşıyıcının hukukîsorumluluğuna ilişkin yeknesak hükümlerin kabul edildiği maddî milletlerarası özel hukuk sözleşmeleridir. Varşova ve Montreal Sözleşmeleri, kendi uygulama alanlarına giren taşıyıcının hukukî sorumluluğuna ilişkin uyuşmazlıkları karara bağlayacak milletlerarası yetkili mahkemeleri belirlemişlerdir. Bu yetki kurallarından biri, taşıma sözleşmesinin yapıldığı ve taşıyıcının işyerinin bulunduğu mahkemenin yetkisine ilişkin kuraldır. Ancak her iki sözleşmede de “işyeri” kavramı tanımlanmamıştır. Üstelik Sözleşmelerin Fransızca ve İngilizce metinlerinde farklı kavramlar kullanılmıştır. Belirtilen iki durum, taraf devlet mahkemelerinin “işyeri” kavramını farklı kapsamda belirlemelerine neden olmuştur. Bu çalışmada, Varşova ve Montreal Sözleşmeleri ile Türk hukuku bakımından “işyeri” kavramının tespiti hedeflenmektedir.