Genç yetişkinlerde kodlama sonrası duygusal uyarılmanın öğrenme üzerindeki etkisi

dc.contributor.advisor Özçelik, Erol
dc.contributor.author Baş, Seval Yeşim
dc.date.accessioned 2026-05-05T15:08:52Z
dc.date.available 2026-05-05T15:08:52Z
dc.date.issued 2025
dc.description.abstract İlgili araştırmaların büyük bir bölümü, duygusal uyarılmanın bellek artırımı için önemli bir unsur olduğunu ileri sürmektedir. Yapılan araştırmalar ayrıca, duygusal uyarılmanın bellek konsolidasyonu yoluyla, kendinden önce sunulan sıradan bilgiler için de bir iyileştirme etkisine sahip olduğunu göstermiştir. Ancak, literatürde kodlama sonrası duygusal uyarılmanın öğrenme üzerindeki etkisine ilişkin yeterli araştırma bulunmamaktadır. Bu ihtiyaç göz önünde bulundurulduğunda, mevcut çalışmanın temel amacı kodlama sonrası duygusal uyarılmanın öğrenme üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu amaçla, kodlama sonrası duygu manipülasyonu için duygusal uyarılma düzeyleri açısından farklı olan iki adet hikâye üretilmiştir. Deney çalışmasına, Çankaya Üniversitesi'nden 126 genç yetişkin gönüllü olarak katılmıştır. Dışlama kriterleri (örn. nörolojik ve/veya psikiyatrik bozukluk) uygulandıktan sonra örneklem büyüklüğü 19 ile 29 yaş aralığındaki 99 kişiye düşmüştür. Deneysel çalışmada, katılımcıların yarısının öğretim materyalini okuduktan sonra yüksek uyarılma düzeyine sahip hikâyeyi, diğer yarısının ise düşük uyarılma düzeyine sahip hikâyeyi okuduğu gruplar arası deneysel desen kullanılmıştır. Ayrıca, katılımcılar deney materyallerini okurken göz bebeği boyutları bir göz izleme cihazı ile kaydedilmiştir. Deneyin test oturumu, çalışma oturumundan bir gün sonra gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, deney grubundaki hikâyenin kontrol grubundaki hikâyeden daha fazla duygusal içeriğe sahip olarak değerlendirildiğini ve daha iyi hatırlandığını göstermiştir. Bununla birlikte, göz bebeği boyutu ölçümleri, duygusal uyarılmaya yönelik fizyolojik tepkiye dair kanıt sunmuştur. Öte yandan, beklentinin aksine, deneysel ve kontrol koşulları arasında öğrenme çıktıları için istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir. Beklenen bazı sonuçların elde edilememesine rağmen, literatürde öğretim materyalinin öğrenilmesinde kodlama sonrası duygusal uyarılmanın etkisini inceleyen yeterli araştırmanın olmaması ve bilişsel psikoloji alanındaki çalışmaların eğitim bağlamında uygulanması açısından bir örnek teşkil etmesi nedenleriyle, mevcut çalışmanın ilgili literatüre katkı sağlaması beklenmektedir. tr
dc.description.abstract A large body of relevant research have suggested that emotional arousal is a key element for memory enhancement. Studies have also shown that emotional arousal has an improvement impact for the preceding mundane information through memory consolidation. However, there seems to be insufficient research in the literature regarding the impact of post-encoding emotional arousal on learning an instructional material. Considering this need, the main aim of the present study was to investigate the influence of post-encoding emotional arousal on learning. For this purpose, two stories which were different in terms of arousal levels were produced for the post-encoding emotion manipulation. A total of 126 young adults from Çankaya University voluntarily participated in the experiment. After applying exclusion criteria (e.g., neurological and/or psychiatric disorder) the overall sample size was diminished to 99 aged between 19 and 29. In the experimental study, a between-subjects design was utilized in which half of the participants read the high-arousal story and the other half read the low-arousal one after reading the instructional material. While participants read the experimental materials, pupil sizes were recorded via an eye-tracker device. The test session of the experiment was performed one day after the study session. The results showed that the story in the experimental group was assessed as more emotional and memorized better than the story in the control group, indicating that the manipulation was effective. Also, pupil size measurements presented evidence for the physiological response for emotional arousal. On the other hand, there was not a statistically significant difference in the learning outcomes between the experimental and control conditions contrary to the expectation. Despite the absence of some expected results, the current study is anticipated to contribute to the relevant literature, as there is a lack of sufficient research examining post-encoding emotional arousal on learning an instructional material and by providing an example of the application of studies in the field of cognitive psychology in the context of education. en_US
dc.identifier.uri https://hdl.handle.net/20.500.12416/16095
dc.identifier.uri https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5T1_CZ5-UGb9QCmoURec4ICWMrcIA5eutfFjrO5DhBpmJo_xiewIRwh4tmhV8WeU
dc.language.iso en
dc.subject Psychology en_US
dc.subject Psikoloji tr
dc.title Genç yetişkinlerde kodlama sonrası duygusal uyarılmanın öğrenme üzerindeki etkisi tr
dc.title The Effect of Post-Encoding Emotional Arousal on Learning in Young Adults en_US
dc.type Master Thesis
dspace.entity.type Publication
gdc.description.department Çankaya University
gdc.description.department LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ / PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI / Psikoloji Bilim Dalı
gdc.description.endpage 80
gdc.identifier.yoktezid 1000664
relation.isAuthorOfPublication.latestForDiscovery 429d992d-cf07-41a7-a1c5-6238f8a93f59
relation.isOrgUnitOfPublication.latestForDiscovery 0b9123e4-4136-493b-9ffd-be856af2cdb1

Files