Kişiselleştirilmiş Yapay Zeka Reklam Faaliyetlerinin Tüketicinin Satın Alma Niyeti Üzerindeki Etkisi

Abstract

Yapay zekânın (YZ) dijital pazarlamaya entegrasyonu, işletmelerin tüketicilerle iletişim kurma biçiminde önemli değişiklikler yaratmış ve daha kişiselleştirilmiş, alakalı ve zamanında reklam içerikleri sunmak için gelişmiş araçlar sağlamıştır. Bu tez, kişiselleştirilmiş YZ reklam faaliyetlerinin tüketicilerin satın alma niyeti üzerindeki etkisini incelemekte; YZ destekli pazarlama stratejilerinin etkinliğini, avantajlarını, sınırlılıklarını ve etik boyutlarını değerlendirmektedir. Çalışmanın başlangıcında, YZ'nin tarihsel gelişimi ve temel teknolojileri ele alınmakta, ardından dijital pazarlamanın evrimi, kullanılan araçlar ve teknikler detaylı bir şekilde açıklanmaktadır. Chatbotlar, ürün öneri sistemleri, müşteri segmentasyonu, tahmine dayalı analizler ve kişiselleştirilmiş reklamcılık gibi uygulamalar incelenerek, YZ'nin hedefleme ve müşteri etkileşiminde nasıl avantaj sağladığı ortaya konmuştur. Ayrıca sesli arama, medya içeriği üretimi ve YZ destekli müşteri deneyimi gibi yükselen teknolojilere de yer verilmiştir. Kişiselleştirilmiş ve kişiselleştirilmemiş reklam uygulamaları karşılaştırmalı olarak analiz edilmiş; kişiselleştirilmiş reklamcılık tüketici davranışları, veri toplama yöntemleri, gizlilik endişeleri ve sosyal medya etkileri bağlamında değerlendirilmiştir. Buna karşın kişiselleştirilmemiş reklamcılık ise televizyon, radyo, basılı medya ve dış mekan gibi geleneksel kanallar üzerinden günümüz dijital çağı açısından irdelenmiştir. Kişiselleştirilmiş YZ reklamcılığının satın alma niyeti üzerindeki etkisini değerlendirmek amacıyla nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Anket yoluyla toplanan veriler istatistiksel analizlerle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, kişiselleştirilmiş reklamların ilgili ve rahatsız edici olmayan biçimde sunulması durumunda, tüketici etkileşimini ve satın alma kararlarını olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Ancak veri gizliliği ve etik kullanım konuları, tüketicilerin bu tür uygulamalara tam anlamıyla güvenmesini engelleyen önemli faktörler olarak öne çıkmaktadır. Sonuç olarak, YZ destekli kişiselleştirilmiş reklamcılığın, dijital pazarlama etkinliğini artırma, yatırım getirisini yükseltme, müşteri memnuniyetini geliştirme ve veri odaklı karar alma süreçlerini iyileştirme potansiyeline sahip olduğu görülmüştür. Bununla birlikte, bu stratejilerin başarısı; tüketici güveninin korunmasına, şeffaflığa ve etik ilkelere bağlıdır. Bu tez, pazarlamada YZ kullanımına yönelik literatüre katkı sunmakta ve işletmeler için sorumlu ve etkili YZ destekli reklam stratejileri geliştirmeye yönelik pratik öneriler ortaya koymaktadır.

The integration of Artificial Intelligence (AI) into digital marketing has transformed how businesses communicate with consumers, offering advanced tools to deliver more personalized, relevant, and timely advertising content. This thesis investigates the impact of personalized AI advertising activities on consumers' purchase intentions, with a focus on the effectiveness, advantages, limitations, and ethical dimensions of AI-powered marketing strategies. The study begins by exploring the historical development and core technologies of AI, followed by a detailed overview of digital marketing evolution, tools, and techniques. Key applications such as chatbots, product recommendation systems, customer segmentation, predictive analytics, and personalized advertising are examined to understand how AI enhances consumer targeting and engagement. Furthermore, the study discusses the rising importance of emerging technologies like voice search, media content generation, and AI-enhanced customer experience. A comparative analysis of personalized and non-personalized advertising is presented, highlighting the benefits and challenges of both approaches. Personalized advertising is evaluated based on its influence on consumer behavior, data collection practices, privacy concerns, and its effectiveness across digital platforms, especially social media. In contrast, non-personalized advertising is analyzed through traditional channels such as television, radio, print, and outdoor media, emphasizing its relevance and limitations in the digital era. To assess the impact of personalized AI advertising on purchase intentions, a quantitative research method was employed. Data was collected through a structured survey and analyzed using statistical tools. The results reveal that personalized advertising, when perceived as relevant and non-intrusive, positively affects consumer engagement and purchase decisions. However, concerns regarding data privacy and ethical use of consumer information remain significant barriers to full acceptance. The research concludes that AI-powered personalized advertising can substantially enhance digital marketing effectiveness by increasing ROI, improving customer satisfaction, and enabling data-driven decision-making. Nonetheless, the success of such strategies depends on maintaining consumer trust, ensuring transparency, and addressing ethical considerations. This thesis contributes to the growing field of AI in marketing by offering both theoretical insights and practical recommendations for businesses aiming to adopt responsible and effective AI-driven advertising approaches.