Çankaya GCRIS Premium Database
The scientific memory of Çankaya University. Publications, projects, and researchers—all in one place. The heart of open science beats here. 'Open Science. Visible Impact.'
Most Viewed Publications
Most Downloaded Publications
Recent Submitted Publications
Derin Öğrenme Algoritmaları İle Türk Müziğinde Duyguları Çözümleme
(2025) Arıcı, Ayhan; Görür, Abdül Kadir
Müziğin insan duyguları üzerindeki etkileri araştırmacılar için ilgi çekici ve önemli bir araştırma alanı olmuştur. Bilgisayar sistemlerinin gelişimiyle birlikte müzik eserlerinin duygu analizi konusu heyecan verici bir araştırma alanı haline gelmiştir. Özellikle makine öğrenmesi ve derin öğrenme alanındaki ve bilgisayarların işlem kapasitelerindeki artışla birlikte bu alanda yapılan çalışmalar artmış ve günümüzde bu çalışmalar sonucunda elde edilen veri ve modeller birçok içerik sağlayıcı kurum tarafından dinleyicilere daha zengin ve öznel içerik sunmak için sıklıkla tercih edilmeye başlanmıştır. Bu nedenle bu tez çalışmasında Türk Müziğinde duyguların analizi konusunda bir çalışma yapılmış ve müzik eserleri içinden çıkarılan müzikal veriler kullanılarak makine öğrenmesi ve derin öğrenme teknikleri ile müzikte duygu tespiti yapabilecek modeller eğitmek hedeflenmiştir. Bu amaç için dinleyiciler tarafından etiketlenen farklı türde 1324 parçadan oluşan bir veri seti oluşturularak bu veri setinden 76 farklı akustik özellik ve Evrişimli Sinir Ağı Convolutional Neural Networks modellerinde kullanılmak üzere 10560 farklı spectrogram resmi oluşturulmuştur. Oluşturulan bu veri setleri üzerinde farklı makine öğrenmesi ve derin öğrenme teknikleri uygulanarak modeller oluşturulmuş ve bu modellerin performans analizleri ile karşılaştırmaları yapılmıştır. Bu tezin temel amacı derin öğrenme algoritmalarının Türk Müziğinde duygu analizi konusunda kullanılabilirliğini incelemek ve test etmektir.
BIST30 Şirketlerinde Yabancı Yatırımcının Haberlere Tepkisi
(2025) Demirel, Yiğit; Solakoğlu, Mehmet Nihat
Bu çalışmada, yabancı portföy yatırımcıların makroekonomik haberlere verdiği tepkiler olay çalışması yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu araştırmanın amacı, makroekonomik haberlerin yabancı portföy yatırımları üzerindeki etkilerini ortaya koyarak, piyasa tepkilerinin öngörülebilirliğini ve etkinliğini değerlendirmektir. Elde edilen bulgular, politika yapıcılar, yatırımcılar ve akademisyenler için karar alma süreçlerinde yol gösterici nitelikte olup, piyasa duyarlılığının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlamaktadır. İlk olarak, BİST30'daki 30 şirketin olay çalışması için belirlenen 3 döneme ait yabancı yatırımcı oranları ve TCMB politika faizi, FED politika faizi, Türkiye TÜFE ve ABD TÜFE verileri resmî kaynaklardan derlenerek analize uygun hale getirilmiştir. Zaman serisi analizi yapılacağı için yabancı yatırımcı oranları durağan hale getirildikten sonra 7 günlük hareketli ortalama kullanılarak anormal getiriler hesaplanmıştır. Ardından, t-değerleri ve ortalama anormal getiriler üzerinden yabancı portföy yatırımcılarının makroekonomik haber şoklarına verdikleri tepkiler istatistiksel olarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Sonucunda istatistiksel olarak anlamlı bulgular elde edilmiştir.
Yatay Su Alma Yapıları İçin Önerilen Kritik Batıklık Denklemlerinin Karşılaştırılması
(2025) Al-Obaidi, Dalal Abdulkareem Hussein; Göğüş, Mustafa; Gökmener, Serkan
Su alma yapılarında oluşan hava-sürükleyen girdaplar, su alma yapılarının işletilmesinde birtakım güçlüklere sebep olmakta, verim kayıplarına ve hidrolik ekipmanlarda olası hasarlara yol açabilmektedir. Bu çalışma, simetrik ve asimetrik yaklaşım akım koşulları altındaki yatay su alma yapıları için hava sürüklenmesini önlemek amacıyla gerekli düşey mesafe olan kritik batıklığın, Sc, tahminine odaklanmaktadır. Boyut analizi kullanılarak, giriş geometrisi, yaklaşım Froude sayısı, su alma yapısı Froude sayısı, Reynolds sayısı ve Weber sayısının kritik batıklığa olan etkileri analiz edilmiştir. Simetrik ve asimetrik yaklaşım akış koşulları için sırasıyla, farklı çalışmalardan alınmış, 409 ve 225 adet deney verisi, daha genel ve doğru ampirik denklemler türetmek amacıyla analiz edilmiştir. Analizler, su alma yapisi Froude sayısı ve geometrik parametrelerin boyutsuz kritik batıklık (Sc/Di) üzerinde baskın etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca, türetilen ampirik denklemler istatistiksel olarak yüksek doğruluk sergilemiş ve R² değerleri sırasıyla simetrik koşullar için 0.988, asimetrik koşullar için ise 0.949 mertebelerinde elde edilmiştir. Tüm akış ve geometrik parametreleri dikkate alınarak oluşturulan ampirik denklemler, en tutarlı sonuçları göstermiştir. Buna karşılık, yalnızca (Fr)i dikkate alınarak türetilen denklemler, Sc/Di'nin tahmininde orta düzeyde doğruluk sağlamıştır. Bu denklemler literatürdeki benzer denklemlerle karşılaştırılmış ve önerilen denklemlerin küçük ve büyük ölçekli modellere ait ampirik denklemler arasında dengeli bir korelasyon sunduğu, ayrıca daha geniş bir hidrolik koşul aralığında daha iyi genellenebilirlik sağlayabileceği gösterilmiştir.
Yunanistan Krizinin Post-Keynesyen Analizi
(2018) Güneri, Barbaros; Erünlü, Zeynep
Bu çalışmanın amacı Yunanistan borç krizinin nedenlerini analiz etmek ve Yunanistan ekonomisi icin olası çözüm önerilerini Post - Keynesyen bir bakış açısıyla incelemektir. Bu çerçevede, ilk olarak, Avrupa Para Birliği’nin kuruluşu ve gelişimi incelenecektir. İkinci olarak, para birliğinin Yunanistan ekonomisi üzerine olan etkileri irdelenecektir. Daha sonra, krizin ardından öne sürülen kurtarma paketi kapsaminda alınan tedbirler dahilinde, kriz için olası çözümler Post-Keynesyen bir bakış açısıyla incelenecektir. Bu noktada, Hyman Minsky’nin finansal istikrarsızlık hipotezi ve de Michal Kalecki’nin kar fonksiyonundan yararlanılarak, krizin nedenleri analiz edilecektir. Son olarak, devletin çalışmaya istekli ve de çalışabilecek durumda olan herkese iş olanağı sağlaması anlamına gelen devletin nihai işveren olma rolü, ekonomik toparlanma için bir çözüm önerisi olarak tartışılacaktır.
Yapay Zekâ ve Vergi İlişkisi
(2025) Öden, Begüm Dilemre
1956 yılında Dartmouth Konferansı’nda temeli atılan yapay zekâ, yıllar içinde çeşitli aşamalardan geçerek gelişmiş ve artık ileri seviyeye ulaşarak yaşantımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Yapay zekâyı sadece bir “teknoloji” olarak değerlendirmek ve onu bilgisayar, ma-tematik, mühendislik gibi alanların konusu olarak sınırlandırmak doğru bir yaklaşım değildir. Yapay zekâ; hukuk, felsefe, sosyoloji gibi sosyal bilimlerde de önemli rol oynamaktadır. İçinde bulunduğumuz dönemde toplumsal hayatı şekillendiren en önemli faktörlerden birisi yapay zekâdır. Yapay zekâ ve hukuk arasında göz ardı edilemez bir ilişki bulunmaktadır. Teknolojideki hızlı gelişmeler hukuk sistemlerini etkilemektedir. Hukuk sistemlerinin, hem bu teknolojik imkânlardan yararlanması hem de bu teknolojilerin güvenilir bir şekilde etik değerlere ve hukuki düzenlemelere uygun olarak kullanımını sağlaması gerekmektedir. Özellikle vergi hukuku ile yapay zekâ ilişkisi, birçok farklı boyutta ele alınabilecek oldukça geniş bir konudur. Çalışma ile yapay zekâ ve vergi ilişkisinin ele alınması, konuyla ilgili olarak yapay zekânın sunduğu fırsatların değerlendirilmesi ve getirdiği olumsuzlukların irdelenerek bunları giderici çözüm önerilerinde bulunulması amaçlanmaktadır.