Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12416/15956
Browse
2 results
Search Results
Master Thesis Genç yetişkinlerde kodlama sonrası duygusal uyarılmanın öğrenme üzerindeki etkisi(2025) Baş, Seval Yeşim; Özçelik, Erolİlgili araştırmaların büyük bir bölümü, duygusal uyarılmanın bellek artırımı için önemli bir unsur olduğunu ileri sürmektedir. Yapılan araştırmalar ayrıca, duygusal uyarılmanın bellek konsolidasyonu yoluyla, kendinden önce sunulan sıradan bilgiler için de bir iyileştirme etkisine sahip olduğunu göstermiştir. Ancak, literatürde kodlama sonrası duygusal uyarılmanın öğrenme üzerindeki etkisine ilişkin yeterli araştırma bulunmamaktadır. Bu ihtiyaç göz önünde bulundurulduğunda, mevcut çalışmanın temel amacı kodlama sonrası duygusal uyarılmanın öğrenme üzerindeki etkisini araştırmaktır. Bu amaçla, kodlama sonrası duygu manipülasyonu için duygusal uyarılma düzeyleri açısından farklı olan iki adet hikâye üretilmiştir. Deney çalışmasına, Çankaya Üniversitesi'nden 126 genç yetişkin gönüllü olarak katılmıştır. Dışlama kriterleri (örn. nörolojik ve/veya psikiyatrik bozukluk) uygulandıktan sonra örneklem büyüklüğü 19 ile 29 yaş aralığındaki 99 kişiye düşmüştür. Deneysel çalışmada, katılımcıların yarısının öğretim materyalini okuduktan sonra yüksek uyarılma düzeyine sahip hikâyeyi, diğer yarısının ise düşük uyarılma düzeyine sahip hikâyeyi okuduğu gruplar arası deneysel desen kullanılmıştır. Ayrıca, katılımcılar deney materyallerini okurken göz bebeği boyutları bir göz izleme cihazı ile kaydedilmiştir. Deneyin test oturumu, çalışma oturumundan bir gün sonra gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, deney grubundaki hikâyenin kontrol grubundaki hikâyeden daha fazla duygusal içeriğe sahip olarak değerlendirildiğini ve daha iyi hatırlandığını göstermiştir. Bununla birlikte, göz bebeği boyutu ölçümleri, duygusal uyarılmaya yönelik fizyolojik tepkiye dair kanıt sunmuştur. Öte yandan, beklentinin aksine, deneysel ve kontrol koşulları arasında öğrenme çıktıları için istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir. Beklenen bazı sonuçların elde edilememesine rağmen, literatürde öğretim materyalinin öğrenilmesinde kodlama sonrası duygusal uyarılmanın etkisini inceleyen yeterli araştırmanın olmaması ve bilişsel psikoloji alanındaki çalışmaların eğitim bağlamında uygulanması açısından bir örnek teşkil etmesi nedenleriyle, mevcut çalışmanın ilgili literatüre katkı sağlaması beklenmektedir.Master Thesis Tatmin Olmayan Merakın Bilişsel Kontrol Süreciyle İlişkisi(2025) Özdemir, Hüseyin Arda; Özçelik, ErolMevcut araştırmanın temel amacı tatmin olmayan merakın bilişsel kontrol süreçleriyle ilişkisini incelemektir. Bu amaç doğrultusunda yaşları 18-26 arasında olan üç farklı katılımcı grubunun bulunduğu üç farklı deneysel araştırma yürütülmüştür. Deney 1 ve deney 2'de merak-oluşturucu uyaran olarak bulanık görseller, deney 3'te ise neden-soruları kullanılmıştır. Deney 1 ve deney 3'te, tatmin olan merak ve tatmin olmayan merak koşulları ayrı bloklarda uygulanmıştır. Deney 2'de tatmin olan merak ve tatmin olmayan merak koşullarının rastgele uygulandığı tek bir blok bulunmaktadır. Her bir deney bloğunda, önce bir merak koşulu ardından bir bilişsel kontrol görevinin geldiği alt-bloklar bulunmaktadır. Tatmin olan merak koşulunda, merak-oluşturucu uyarana dair bilgi sunulurken; tatmin olmayan merak koşulunda ise merak-oluşturucu uyaranın tekrarı veya boş ekran sunulmuştur. Her deneyde bilişsel kontrol görevi olarak modifiye edilmiş Eriksen flanker görevi yer almıştır. Bilişsel kontrol performansı için tepki süresi, doğru tepki yüzdesi, ve ihmal hatası oranı ölçülmüştür. Sonuçlar, deney 2 ve deney 3'deki istisnalar dışında, bilişsel kontrol performansına ilişkin ölçümlerin merakın tatmin olma/olmama koşullarından etkilenmediğini göstermektedir. Genel olarak, bilişsel kontrol performanslarında uyumluluk etkisi gözlemlenmiştir. Yani katılımcılar, uyumsuz uyaranlara kıyasla, uyumlu flanker uyaranlarına daha kısa sürede, daha doğru ve daha az hatalı tepkiler vermişlerdir. Yalnızca deney 2'de, tatmin olmayan merak vii koşulunda, tatmin olan merak koşuluna kıyasla, katılımcıların tepki sürelerinin daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca yine yalnızca deney 2'de, merakın tatmin olma/olmama koşulundan bağımsız olarak, katılımcıların ihmal hatası oranlarında bir uyumluluk etkisinin ortaya çıkmadığı gözlemlenmiştir. Tatmin olmayan merak ve bilişsel kontrol süreçleri arasındaki ilişki, semantik bellek ve dikkat süreçleri çerçevesinde tartışılmıştır.