Ülke Risk Primi Şokunun Makroekonomik Etkileri: Türkiye Örneği

Abstract

Ülke risk primi şokunun makroekonomik etkileri 2005:12- 2017:3 dönemi için Yapısal Vektör Otoregresyon Modeli kullanılarak incelenmiştir. Türkiye için ülke risk primi göstergesi olarak EMBI+TR kullanılan model nominal döviz kuru sepeti, tüketici fiyatları endeksi, tüketici kredileri, sanayi üretim endeksi ve cari açık bilançosunu içermektedir. Ampirik sonuçlar ülke risk priminde gözlenen yapısal şokların Türkiye’nin açık enflasyon hedeflemesi döneminde makroekonomik değişkenlerini olumsuz yönde etkilediğini göstermektedir. EMBI+ TR göstergesindeki bir standart sapmalık şok Türk Lirasında devalüasyona, fiyat seviyesinde artışa, kredi hacminde daralmaya, sanayi üretim endeksinde düşüşe ve cari açık bilançosunda artışa yol açmaktadır. Ülke risk priminin döviz kuru ve krediler üzerindeki olumsuz etkisi diğer değişkenler üzerindeki etkisine kıyasla daha fazladır. Ayrıca ülke risk primi şokları kredi daralması yaratmak suretiyle reel ekonomide küçülmeye ve cari açık bilançosunda artışa yol açmaktadır. Varyans ayrıştırmasının bulguları ile etki tepki analizinin sonuçları tutarlı olupülke risk priminde gözlenen yapısal şokların kredi üzerindeki etkilerinin diğer değişkenlere kıyasla daha fazla olduğu sonucuna varılmıştır.