Yüksek Lisans Tezleri

Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12416/15956

Browse

Filters

2014 - 201912020 - 202651

Settings

Has files: NoSubject: search.filters.subject.Hukuk

Search Results

Now showing 1 - 10 of 52
  • Master Thesis
    Yapay zeka tarafından üretilen eserlerin korunması
    (2025) Kubat, Mehmet; Badur, Emel
    In the context of intellectual property law, the ability of AI systems to perform human-like creative activities and produce original works raises the question: Who should be recognized as the copyright holder? Pursuant to the Law on Intellectual and Artistic Works No. 5846 (FSEK), for a work to be granted protection, it must be embodied in a tangible form, fall within one of the specified categories of works, and most importantly, possess 'originality,' meaning individual distinctiveness. The law recognizes only natural persons as authors; therefore, artificial intelligence (AI) systems cannot be considered authors. The debate on whether AI-generated products can be classified as works is complicated by the fact that these systems lack legal capacity and the human intellectual effort required for originality. Nevertheless, various opinions have been put forward on whether developers or users of AI-generated content may hold rights over such content. However, these approaches have been criticized for potentially leading to the commercialization of ownership and the deepening of social inequalities. This study examines the issue of whether AI-generated content can be recognized as a work under FSEK, assessing it from legal, ethical, and social perspectives, and aims to propose a contemporary solution within the framework of Turkish intellectual property law. The study concludes that, for AI-generated outputs to be protected under intellectual property law, the existing legal framework needs to be updated—perhaps through a specific regulation or by creating a new legal category. However, it is recommended that such regulations not be limited to questions of rights ownership but also address ethical principles, social benefit, cultural production processes, and the protection of creative labor from a broader perspective.
  • Master Thesis
    Türkiye'de rüzgar enerjisine ilişkin izinlerin idare hukuku açısından incelenmesi
    (2025) Küçük, Ahmet Enes; Ayaydın, Dilhun
    Due to the irreversible damage caused by non-renewable energy sources to human health and the world, humanity has turned to cleaner and more reliable energy sources. In this context, wind energy is one of the important renewable energy sources. With energy becoming a necessity today, its provision to citizens has also become a public service. Therefore, the identification, use, and control of energy sources are the responsibility of the administration within the scope of its law enforcement authority. However, the understanding that public services can only be provided by the administration no longer exists today. It is generally accepted that private legal entities can also provide public services, but these services must be under the control and supervision of the administration due to their nature. The administration grants pre-licenses and licenses, which are individual administrative acts, to private legal entities for the performance of public services. A pre-license signifies the responsibility and authority to complete the necessary procedures to obtain a license, while a license signifies the permission required for electricity generation. However, the administration is not entirely free in granting these permissions and is bound by laws. It is also the duty of the administration to grant the aforementioned permits to persons who meet the conditions set forth in the laws. At this point, decisions made by the administration regarding the granting or non-granting of pre-licenses are subject to judicial review, and the cancellation of erroneous decisions may be considered. This study first explains the definition of energy, what energy sources are, the importance of renewable energy sources, and the place of wind energy among these sources, thereby explaining the fundamentals of wind energy from the perspective of administrative law. The second section explains the pre-licensing and licensing processes for wind energy and examines the rights and obligations of the administration and investors in this process. The final section explains the methods of supervision of wind power plants by the administration and the sanctions that may be applied in case of legal violations and explains the judicial authorities to which decisions made in this context may be appealed.
  • Master Thesis
    Searching, Copying, Seizure and Evaluation of Digital Evidence in Computers, Computer Programs and Files within the Scope of CMK m.134
    (2026) Çelik, Kadir; Aktaş, Batuhan
    Teknoloji, günümüzde hızla değişmek suretiyle toplumun tüm kurumlarını etkilediği gibi hukuku da doğrudan etkilemektedir. Nitekim birçok suç, teknolojik aletlerin sağladığı kolaylıklar aracılığıyla işlenmekte veya doğrudan teknolojik aletler suçun konusunu oluşturmaktadır. Bu durumda yaşanan hızlı değişim, dijital delillerin elde edilmesi, toplanması ve muhafaza edilmesi konularında adli yönüyle uyum zaruretini doğurmaktadır. Zira çalışmamızın konusunu oluşturan bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama, elkoyma koruma tedbiri de bu uyumun somut yansıması olarak karşılığını bulmaktadır. Bu çalışma iki bölüm olarak hazırlanmıştır. Çalışmanın konusunu oluşturan bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve bilgisayar kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma tedbiri mahiyeti itibarıyla koruma tedbiri olup arama koruma tedbirinin özel bir görünümünü oluşturmaktadır. Bu nedenle çalışmanın birinci bölümün ilk kısmında koruma tedbiri kavramı ve özellikleri izah edilmiştir. Birinci bölümün ikinci kısmında ise mahiyeti itibarıyla fiziksel delillerden ayrılan dijital delil kavramı, analog delil ile ayrımı ve ispat gücü detaylıca irdelenerek Ceza Muhakemesi Kanunu'nda doğrudan yer alan ve almayan bilişim sistemi cihazları izah edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise CMK m.134'te kaleme alınan bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama, elkoyma tedbiri amacı, konusu, hukuki niteliği, benzer niteliği haiz diğer tedbirlerle ilişkisi, uygulanması, tedbir sonrası elde edilen verilerin imhası tesadüfen elde edilen delillerin akıbeti, tedbire karşı kanun yolları, uygulanmasındaki sorunlar ve çözüm önerileri hususları dijital deliller kavramı ile ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir. Çalışma hazırlanırken 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, öğreti ve yargı kararlarından yararlanılmıştır.
  • Master Thesis
    Milletlerarası özel hukukta eşya taşıma sözleşmeleri
    (2025) Kırkan, Burak; Tanrıbilir, Feriha Bilge
    Uluslararası ticarette görülen artış ile paralel olarak uluslararası eşya taşıma faaliyetlerinin sayısı da önemli ölçüde artmıştır. Uluslararası eşya taşımalarından doğan uyuşmazlıklara uygulanacak hukukun tespiti ise, milletlerarası özel hukukun temel problemlerinden birini oluşturmaktadır. Türk hukukunda yabancı unsurlu eşya taşıma sözleşmelerine uygulanacak hukuku gösteren bağlama kuralı, MÖHUK'un 29.maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Bu çalışmada, anılan maddede yer alan bağlama kuralları detaylı olarak incelenmiştir. Bununla birlikte yabancı unsurlu eşya taşıma sözleşmelerine uygulanacak hukukun tespitinde, uyuşmazlığın uluslararası sözleşmelerin kapsamına girmesi halinde, uluslararası sözleşme hükümleri öncelikli olarak uygulanacaktır. Bu çerçevede, Türkiye'nin taraf olduğu eşya taşımalarına ilişkin uluslararası anlaşmalar olan CMR, Montreal Sözleşmesi, CIM ve Lahey Kuralları'nın uygulama alanları detaylı bir şekilde ele alınmıştır.
  • Master Thesis
    Mediation as a Prerequisite for Litigation in Disputes Arising from Rental Agreements
    (2025) Özçelik, Halil; Mazlum, İsmet
    This study aims to examine the nature, effectiveness, and practical problems of mandatory mediation for rental disputes, which came into force in the Turkish legal system on September 1, 2023. Disputes arising from landlord-tenant relationships have been brought to court intensely in recent years, particularly due to changing economic conditions, rising rental prices, and an increasing number of eviction requests. The thesis first examines the legal nature of the lease agreement, the rights and obligations of the parties, and the main types of disputes arising from the landlord-tenant relationship. Then, the general principles, basic characteristics and the development process of the institution of mediation in Turkish law were examined. In this context, issues such as the legal nature of mediation as a condition for litigation, the functioning of the mediation process, the legal consequences of the settlement agreement, the certificate of enforceability, and the invalidity or cancellation of the settlement agreement were evaluated. The study also analyzes the role of mediators in the pre-litigation phase of rent disputes and the ethical issues that arise in the process. Both legislative provisions and examples from practice are evaluated together in the thesis. The conclusion section presents various solutions for the more effective and functional application of mediation as a condition precedent in rent disputes.
  • Master Thesis
    Liability for Auxiliary Persons
    (2026) Somunoğlu, Ali Kerem; Oğuz, Cemal
    Under Article 83 of the Turkish Code of Obligations (TCO), the legislator has established as a general rule that there is no requirement for the personal performance of an obligation. However, in cases where the creditor has a legitimate interest in the obligation being performed personally by the debtor, a third party may no longer fulfill the performance in the debtor's stead. In the current stage of modern economic and commercial relations, it has become virtually impossible for a single individual to carry out complex operations that require specialized expertise and technical knowledge. Given this reality and the general rule regarding the non-requirement of personal performance, the use of auxiliary persons has become a frequent necessity. Consequently, legal systems have felt the need to regulate not only how and by whom the damages of a person harmed by the acts of an auxiliary person will be compensated but also whether the debtor's liability in this regard can be waived through a exemption clause. In this thesis, the liability for auxiliary persons as regulated under Art. 116 of the TCO is examined, while also addressing related concepts within the Law of Obligations.
  • Master Thesis
    Kamu ihalelerinde idarenin işçilik alacakları bakımından sorumluluğu
    (2025) Uyan, Ecem Erdem; Çopuroğlu, Göksun Çağlar
    Asıl işveren alt işveren ilişkisi, iş hukukunda yer alan üçlü ilişkilerden biridir. Asıl işveren alt işveren ilişkisi ile asıl işveren, işyerindeki yardımcı işi yahut belirli şartlar altında asıl işi bir başka işverene (alt işveren) gördürebilecektir. Özel sektörde olduğu gibi kamu kurum ve kuruluşlarında alt işverenlik yoluyla personel istihdam edilir. Özellikle kamu ihalelerinden olan hizmet alım ihalelerinde, kamu kurum ve kuruluşlarının alt işverenlik ilişkisi ile personel istihdam ettiği görülür. Bu kapsamda, çalışmamızda öncelikle temel kavramlar incelenecek özellikle idare ve ihale kavramı (hizmet ve yapım işi ihaleleri), asıl işveren ve alt işveren kavramları irdelenecektir. Devamında ise idarenin, hizmet alım ve yapım işi ihalelerinde sorumlu olacakları işçilik alacaklarına değinilecek ve son olarak idarenin sorumlu olduğu işçilik alacaklarını ödemesi halinde gündeme gelecek rücu hakkı değerlendirilecektir. Çalışmamızın amacı kamu ihaleleri neticesinde idarede istihdam edilen işçilerin, işçilik alacaklarında sorumluluğunun belirlenmesi ile bu sorumluluğu idarenin üstlenmesi halinde söz konusu olacak rücu hakkıdır. Çalışmamız, güncel yargı kararları ve doktrin görüşleri ile desteklenmiştir.
  • Master Thesis
    İcra hukukunda mahcuz mallar yönünden satış isteme süreleri ve satış talebi
    (2026) Hazar, Barış; Mazlum, İsmet
    İcra takibine konu edilmiş bir borcun cebri icra yoluyla tahsil edilebilmesi için ödeme/icra emri, muhtıra, haciz, muhafaza gibi takip işlemleri borçluyu, takibe konu borcun ifasına zorlamada yetersiz kalabilir. İcra hukuku sistemimizde alacaklının ayni suretle tatmin olması ve borçlunun mal varlığı üzerinde satış yapılmaksızın ayni bir hak iktisap edilmesi prensibi kabul edilmemiştir. Cebri icra vasıtasıyla alacaklıya tanınan hak, haczedilmiş bir malın satışı suretiyle elde edilecek paradan alacağını tahsil etmekle sınırlıdır. Alacaklının mülkiyet hakkında meydana gelen eksilme, borçlunun mal varlığının paraya çevrilmesi suretiyle giderilmektedir. İcra takibi kapsamında satış aşamasına geçilmesi ve satışın icrası için, takibin taraflarının talebiyle birlikte sarfı gereken masrafların da depo edilmesi zorunludur. Bu bağlamda icra hukukunda satış talebi ile satış isteme süreleri arasında interaktif bir ilişki bulunmaktadır. Nitekim usulüne uygun bir satış talebi yapıldığının kabulü için talep ve masraf koşullarının noksansız şekilde mevcudiyeti aranacaktır. Bir diğer ifadeyle satış iradesini havi bir talep olmaksızın salt masraf avansı depo edilmesi veyahut masraftan yoksun şekilde satış talebinin sunulması, satış talebini geçersiz kılacağı gibi yasal satış isteme süresi geçtikten sonra haczin de kalkmasına sebebiyet verecektir. Bu kapsamda kesinleşmiş bir takip dosyasında haciz aşaması kat edildikten sonra mahcuz malların paraya çevrilmesi için yasal satış isteme süresi içerisinde satış talep edilmesi gerekmektedir. İcra hukukunda mevcut bir haczin, sınırsız ve süresiz olarak sonuç doğurması kabul edilmemiştir. 7343 sayılı Kanun ile yapılan değişikliklerle satış talebi ve satış isteme sürelerinin ihdas edildiği İİK 106. ve 110.maddelerinde kapsamlı yenilikler getirilmiştir. Çalışmamızda icra hukuku sürecinin etkinliğini ve işlevselliğini artırma amacına hizmet eden bu yenilikler bağlamında, satış talebi ve satış isteme süreleri ele alınacaktır. Yine çalışmamızda, 7343 sayılı Kanunla getirilen yenilikler ve yapılan değişikliklerin cebri icra prosedürüne yansımaları ile satış isteme sürelerini etkileyen haller kategorik şekilde irdelenecektir.
  • Master Thesis
    Havacılık sektöründe finansal kiralama sözleşmelerine uygulanacak hukuk
    (2025) Ecer, Burcu; Tunçağıl, Gülce Gümüşlü
    Aviation, although consisting of many different elements, is basically a sector with commercial and military aspects. Besides, the aviation is an area involving foundation of relationships with very high values. In light of current developments, financial leasing has become increasingly important in aviation. The financing of aircraft and their components which value up to millions of dollars, is usually carried out through complex financial leasing transactions between lessors and lessees and sometimes third parties of different countries which might at some point bring along the issue of which laws shall apply to a dispute arising out of such international transactions. This study will examine how the applicable law for financial leasing contracts in aviation is determined from the perspective of Turkish laws, international regulations to which Türkiye is a party and the doctrine.
  • Master Thesis
    Bilişim sistemi kullanılarak sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme suretiyle haksız çıkar sağlama suçu (TCK m. 244 4)
    (2025) Başer, Berkay; Aktaş, Batuhan
    Çalışmada; 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 'Topluma Karşı Suçlar' isimli başlık altındaki üçüncü kısmının 'Bilişim Alanında Suçlar' başlıklı onuncu bölümünün 'Sistemi engelleme, bozma, verileri yok etme veya değiştirme' başlıklı 244. maddesinde düzenlenen suçun, dördüncü bentteki kişinin kendisinin veya başkasının yararına haksız bir çıkar sağlamak suretiyle işlenmesi hali incelenmiştir. Çalışmaya, konunun daha net kavranabilmesi amacıyla bilişim ile ilgili kavramların tanımlarıyla başlanmıştır. Akabinde TCK m. 244/4 kapsamında suç tipinin unsurları ortaya konmuştur. Devamında ise suç tipinin ortaya çıkışı ile bugüne kadarki gelişimi incelenerek, konuya yönelik öğretideki yaklaşımlara yer verilmiş ve suça yönelik ilgili yargı kararları irdelenerek birtakım karşılaştırmalar yapılmıştır. Günümüzde bilişim alanındaki gelişmelerin hızla artarak devam etmesi neticesinde, bilişim alanında işlenen suçların da aynı oranda artmasının sonucu olarak bilişimin hukuk alanında etkisinin incelenmesi amacıyla bu çalışma konusu tercih edilmiştir.