Yüksek Lisans Tezleri
Permanent URI for this collectionhttps://hdl.handle.net/20.500.12416/15956
Browse
273 results
Search Results
Master Thesis Yükseköğretim kurumlarında dijital vatandaşlık: Akademik ve idari personelin iş tatminine etkisi bakımından incelenmesi(2026) Çapa, Hüseyin Furkan; Şener, İrgeTeknoloji, içinde bulunduğumuz çağın özelliği olarak her geçen gün değişen ve gelişen bir yapıdadır. Bilgi ve bilişim kavramları, bu teknolojik dönüşüm ışığında sıklıkla birlikte anılmakta, bilgiyi elde etmek en kolay ve hızlı yolu biçimde internet ile mümkün olmaktadır. Gündelik hayatın hemen her noktasında kullanılan internet ve dijital araçlar, bireylerin iş ve sosyal hayatında köklü değişimlere sebep olmuş ve dijital ortamda da belilrli niteliklere sahip dijital vatandaş kavramı ortaya çıkmıştır. Dijitalleşme süreçleri, gerek işveren gerekse çalışanlar açısından pek çok kolaylık sağlasa da değişen iş yapıları ve örgütsel süreçlerin iş tatmini üzerinde etkisi olduğu düşünülmektedir. Bu doğrultuda yapılan çalışma ile amaçlanan, bilginin en yoğun kullanıldığı ve üretildiği alanlardan olan yükseköğretim kurumlarındaki akademik ve idari personelin, dijital vatandaşlık düzeylerini belirlemek ve dijital vatandalığa ait alt boyutarın iş tatminine olan etkisini incelemektir. Çalışma kapsamında, Ribble (2011)'in ifade ettiği dijital vatandaşlığın 9 alt boyutu temel alınarak 7 boyut ve 49 ifadeden oluşan dijital vatandaşlık ölçeği geliştirilmiş ve Ankara'da bulunan Vakıf Üniversitelerinde görev yapan 275 akademik ve idari personel ile anket çalışması yapılmıştır. Örneklemi oluşturan katılımcıların %51,1'i erkek, %48,9'u kadındır; kadın katılımcılar, dijital etik ve sorumluluk ile dijital kurumsal imkanlar boyutlarında erkek katılımcılardan anlamlı düzeyde daha yüksek puan almıştır. Katılımcıların eğitim düzeyi arttıkça dijital vatandaşlık becerilerinde önemli farklar oluştuğu saptanmıştır. Çalışanların akademik veya idari görev türüne göre ise dijital gizlilik ve farkındalık, dijital etik ve sorumluluk, dijital güvenlik ve bilinçli e-ticaret ile dijital iyi oluş boyutlarında aanlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. İş tatmini değişkeni ile en yüksek korelasyon ise dijital kurumsal imkanlar ile dijital etik ve sorumluluk boyutlarındadır. Diğer alt boyutlar olan dijital güvenlik ve bilinçli e-ticaret, dijital okuryazarlık, dijital iyi oluş, dijital erişim ve katılım ile dijital gizlilik ve farkındalığın ise iş tatmini üzerinde anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Nihai modelde 'Dijital Etik ve Sorumluluk', 'Dijital İyi Oluş' ve 'Dijital Kurumsal İmkanlar' olmak üzere üç bağımsız değişken yer almıştır. Üç değişkenin birlikte iş tatmini üzerindeki etkisi anlamlı bulunmuş olup çalışanların dijital vatandaşlık bağlamındaki bu üç boyutun, iş tatmini düzeylerini anlamlı düzeyde etkilediğini sonucuna ulaşılmıştır.Master Thesis The Moderating Role of Ethical Climate Perception on the Effect of Emotional Labor on Intention to Leave: Differences between the Public and Private Health Sectors(2026) Vural, Bengü; Kalemci, Rabia ArzuBu çalışmanın amacı duygusal emek ve alt boyutları ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide etik iklim algısının düzenleyici rolünü incelemektir. Çalışmada bu ilişkiler yapısal eşitlik modellemesi ile test edilmiştir. Çalışmanın örneklemini Türkiye'de kamu ve özel sağlık sektöründe çalışan hekimler oluşturmaktadır. Bu doğrultuda 451 hekimden elde edilen verilerle analizler tamamlanmıştır. Yapılan analizler sonucunda duygusal emek ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide etik iklim algısının düzenleyici etkisinin bulunmadığı görülmüştür. Ancak etik iklim algısının düzenleyicini rolünün duygusal emeğin alt boyutlarında farklılaştığı görülmüştür. Yüzeysel ve derin davranış ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide etik iklim algısını düzenleyici etkisinin bulunduğu görülmüştür. Ancak doğal/samimi davranış ile işten ayrılma niyeti arasındaki ilişkide etik iklim algısı düzenleyici bir etki göstermemiştir. Ayrıca kamu ve özel sektör bağlamında ele alındığında kamu sektöründe etik iklim algısının daha yüksek olduğu ve kamu çalışanlarının daha çok yüzeysel davranış sergileme eğilimde olduğu gözlenmiştir.Master Thesis İşten ayrılma niyetinin işveren markası bağlamında değerlendirilmesi: Z kuşağı örneği(2026) Kaymak, Merve; Sakarya, Arif OrçunGünümüz çalışma yaşamında Z kuşağının iş gücüne daha yoğun bir şekilde katılmasıyla birlikte, çalışan beklentilerinin ve işten ayrılma nedenlerinin farklılaştığı görülmektedir. Bu durum, örgütler açısından nitelikli Z kuşağı çalışanlarını elde tutmayı ve sürdürülebilir insan kaynağı yönetimini önemli bir konu haline getirmektedir. Bu bağlamda işveren markası, çalışanlara sunulan maddi ve manevi unsurlar bütünüyle işten ayrılma niyetinin şekillenmesinde belirleyici bir faktör olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, işveren markası boyutlarının Z kuşağı çalışanların işten ayrılma niyeti üzerindeki etkisini nitel araştırma yöntemiyle incelemektir. Araştırma kapsamında Z kuşağının çalışma yaşamına ilişkin beklentilerinin hangi işveren markası unsurları üzerinden şekillendiği ve bu unsurların işten ayrılma niyetinin oluşumunda nasıl bir rol oynadığı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmada eğitim ve geliştirme, etik değerler ve kurumsal sosyal sorumluluk, sağlıklı çalışma ortamı, ücret ve yan haklar ile iş-yaşam dengesi gibi işveren markası boyutlarının Z kuşağı çalışanları tarafından nasıl algılandığı derinlemesine ele alınmıştır. Araştırma, farklı sektörlerde ve çeşitli pozisyonlarda görev yapan toplam 20 Z kuşağı çalışanı ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış mülakatlar aracılığıyla yürütülmüştür. Elde edilen veriler betimsel analiz yöntemiyle değerlendirilmiş ve katılımcı görüşleri doğrultusunda bazı temalar oluşturulmuştur. Araştırma bulguları, Z kuşağı çalışanların işten ayrılma niyetinde ücret ve yan hakların birincil ve belirleyici kriter olduğunu; bununla birlikte iş-yaşam dengesi, etik değerlere verilen önem ve sağlıklı bir çalışma ortamının da bu niyetin oluşumunda etkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca Z kuşağının işveren markasını yalnızca kurumsal imaj olarak değil, doğrudan deneyimledikleri uygulamalar üzerinden değerlendirdiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, Z kuşağı çalışanların işten ayrılma niyetinin çok boyutlu bir yapı sergilediğini ve işveren markası unsurlarının bu süreçte önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Elde edilen bulguların, örgütlerin Z kuşağına yönelik daha gerçekçi, sürdürülebilir ve etkili işveren markası stratejileri geliştirmelerine katkı sağlaması beklenmektedir.Master Thesis Yapay zeka tarafından üretilen eserlerin korunması(2025) Kubat, Mehmet; Badur, EmelIn the context of intellectual property law, the ability of AI systems to perform human-like creative activities and produce original works raises the question: Who should be recognized as the copyright holder? Pursuant to the Law on Intellectual and Artistic Works No. 5846 (FSEK), for a work to be granted protection, it must be embodied in a tangible form, fall within one of the specified categories of works, and most importantly, possess 'originality,' meaning individual distinctiveness. The law recognizes only natural persons as authors; therefore, artificial intelligence (AI) systems cannot be considered authors. The debate on whether AI-generated products can be classified as works is complicated by the fact that these systems lack legal capacity and the human intellectual effort required for originality. Nevertheless, various opinions have been put forward on whether developers or users of AI-generated content may hold rights over such content. However, these approaches have been criticized for potentially leading to the commercialization of ownership and the deepening of social inequalities. This study examines the issue of whether AI-generated content can be recognized as a work under FSEK, assessing it from legal, ethical, and social perspectives, and aims to propose a contemporary solution within the framework of Turkish intellectual property law. The study concludes that, for AI-generated outputs to be protected under intellectual property law, the existing legal framework needs to be updated—perhaps through a specific regulation or by creating a new legal category. However, it is recommended that such regulations not be limited to questions of rights ownership but also address ethical principles, social benefit, cultural production processes, and the protection of creative labor from a broader perspective.Master Thesis Türkiye'de rüzgar enerjisine ilişkin izinlerin idare hukuku açısından incelenmesi(2025) Küçük, Ahmet Enes; Ayaydın, DilhunDue to the irreversible damage caused by non-renewable energy sources to human health and the world, humanity has turned to cleaner and more reliable energy sources. In this context, wind energy is one of the important renewable energy sources. With energy becoming a necessity today, its provision to citizens has also become a public service. Therefore, the identification, use, and control of energy sources are the responsibility of the administration within the scope of its law enforcement authority. However, the understanding that public services can only be provided by the administration no longer exists today. It is generally accepted that private legal entities can also provide public services, but these services must be under the control and supervision of the administration due to their nature. The administration grants pre-licenses and licenses, which are individual administrative acts, to private legal entities for the performance of public services. A pre-license signifies the responsibility and authority to complete the necessary procedures to obtain a license, while a license signifies the permission required for electricity generation. However, the administration is not entirely free in granting these permissions and is bound by laws. It is also the duty of the administration to grant the aforementioned permits to persons who meet the conditions set forth in the laws. At this point, decisions made by the administration regarding the granting or non-granting of pre-licenses are subject to judicial review, and the cancellation of erroneous decisions may be considered. This study first explains the definition of energy, what energy sources are, the importance of renewable energy sources, and the place of wind energy among these sources, thereby explaining the fundamentals of wind energy from the perspective of administrative law. The second section explains the pre-licensing and licensing processes for wind energy and examines the rights and obligations of the administration and investors in this process. The final section explains the methods of supervision of wind power plants by the administration and the sanctions that may be applied in case of legal violations and explains the judicial authorities to which decisions made in this context may be appealed.Master Thesis Su altı kültür mirası alanlarında yorumlama ve sunum: İznik sualtı bazilikası örneği(2026) Gümüşay, Aybuke; Özmen, AyçaThis thesis examines the theoretical, legal, and administrative approaches to the conservation, interpretation, and presentation of underwater cultural heritage within a holistic framework, and evaluates this framework through the case of the İznik Underwater Basilica. Drawing on the historically significant role of waterways in shaping settlement plans, trade networks, and cultural interaction, shipwrecks and submerged structures are defined as components of multi-layered cultural landscapes. The study emphasises that this heritage should not be regarded solely as physical remains but as cultural values that require interpretation, presentation, and public engagement. Within this scope, the international and national legal framework concerning the protection of underwater cultural heritage is analysed, particularly in light of the conventions and principles developed by UNESCO and ICOMOS. In addition, conventional and digital methods of interpreting and presenting cultural heritage are evaluated through selected international and national case studies. The fieldwork focuses on the Basilica in Lake İznik, analysing its current interpretation and presentation practices through documentation, on-site observation, and interviews. The findings demonstrate that the sustainable conservation of underwater cultural heritage must be supported holistically through in situ preservation principles combined with accessible, comprehensible, and participatory interpretation and presentation strategies.Master Thesis Searching, Copying, Seizure and Evaluation of Digital Evidence in Computers, Computer Programs and Files within the Scope of CMK m.134(2026) Çelik, Kadir; Aktaş, BatuhanTeknoloji, günümüzde hızla değişmek suretiyle toplumun tüm kurumlarını etkilediği gibi hukuku da doğrudan etkilemektedir. Nitekim birçok suç, teknolojik aletlerin sağladığı kolaylıklar aracılığıyla işlenmekte veya doğrudan teknolojik aletler suçun konusunu oluşturmaktadır. Bu durumda yaşanan hızlı değişim, dijital delillerin elde edilmesi, toplanması ve muhafaza edilmesi konularında adli yönüyle uyum zaruretini doğurmaktadır. Zira çalışmamızın konusunu oluşturan bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama, elkoyma koruma tedbiri de bu uyumun somut yansıması olarak karşılığını bulmaktadır. Bu çalışma iki bölüm olarak hazırlanmıştır. Çalışmanın konusunu oluşturan bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve bilgisayar kütüklerinde arama, kopyalama ve elkoyma tedbiri mahiyeti itibarıyla koruma tedbiri olup arama koruma tedbirinin özel bir görünümünü oluşturmaktadır. Bu nedenle çalışmanın birinci bölümün ilk kısmında koruma tedbiri kavramı ve özellikleri izah edilmiştir. Birinci bölümün ikinci kısmında ise mahiyeti itibarıyla fiziksel delillerden ayrılan dijital delil kavramı, analog delil ile ayrımı ve ispat gücü detaylıca irdelenerek Ceza Muhakemesi Kanunu'nda doğrudan yer alan ve almayan bilişim sistemi cihazları izah edilmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise CMK m.134'te kaleme alınan bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama, elkoyma tedbiri amacı, konusu, hukuki niteliği, benzer niteliği haiz diğer tedbirlerle ilişkisi, uygulanması, tedbir sonrası elde edilen verilerin imhası tesadüfen elde edilen delillerin akıbeti, tedbire karşı kanun yolları, uygulanmasındaki sorunlar ve çözüm önerileri hususları dijital deliller kavramı ile ilişkilendirilerek değerlendirilmiştir. Çalışma hazırlanırken 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, öğreti ve yargı kararlarından yararlanılmıştır.Master Thesis Milletlerarası özel hukukta eşya taşıma sözleşmeleri(2025) Kırkan, Burak; Tanrıbilir, Feriha BilgeUluslararası ticarette görülen artış ile paralel olarak uluslararası eşya taşıma faaliyetlerinin sayısı da önemli ölçüde artmıştır. Uluslararası eşya taşımalarından doğan uyuşmazlıklara uygulanacak hukukun tespiti ise, milletlerarası özel hukukun temel problemlerinden birini oluşturmaktadır. Türk hukukunda yabancı unsurlu eşya taşıma sözleşmelerine uygulanacak hukuku gösteren bağlama kuralı, MÖHUK'un 29.maddesinde özel olarak düzenlenmiştir. Bu çalışmada, anılan maddede yer alan bağlama kuralları detaylı olarak incelenmiştir. Bununla birlikte yabancı unsurlu eşya taşıma sözleşmelerine uygulanacak hukukun tespitinde, uyuşmazlığın uluslararası sözleşmelerin kapsamına girmesi halinde, uluslararası sözleşme hükümleri öncelikli olarak uygulanacaktır. Bu çerçevede, Türkiye'nin taraf olduğu eşya taşımalarına ilişkin uluslararası anlaşmalar olan CMR, Montreal Sözleşmesi, CIM ve Lahey Kuralları'nın uygulama alanları detaylı bir şekilde ele alınmıştır.Master Thesis Mediation as a Prerequisite for Litigation in Disputes Arising from Rental Agreements(2025) Özçelik, Halil; Mazlum, İsmetThis study aims to examine the nature, effectiveness, and practical problems of mandatory mediation for rental disputes, which came into force in the Turkish legal system on September 1, 2023. Disputes arising from landlord-tenant relationships have been brought to court intensely in recent years, particularly due to changing economic conditions, rising rental prices, and an increasing number of eviction requests. The thesis first examines the legal nature of the lease agreement, the rights and obligations of the parties, and the main types of disputes arising from the landlord-tenant relationship. Then, the general principles, basic characteristics and the development process of the institution of mediation in Turkish law were examined. In this context, issues such as the legal nature of mediation as a condition for litigation, the functioning of the mediation process, the legal consequences of the settlement agreement, the certificate of enforceability, and the invalidity or cancellation of the settlement agreement were evaluated. The study also analyzes the role of mediators in the pre-litigation phase of rent disputes and the ethical issues that arise in the process. Both legislative provisions and examples from practice are evaluated together in the thesis. The conclusion section presents various solutions for the more effective and functional application of mediation as a condition precedent in rent disputes.Master Thesis Liability for Auxiliary Persons(2026) Somunoğlu, Ali Kerem; Oğuz, CemalUnder Article 83 of the Turkish Code of Obligations (TCO), the legislator has established as a general rule that there is no requirement for the personal performance of an obligation. However, in cases where the creditor has a legitimate interest in the obligation being performed personally by the debtor, a third party may no longer fulfill the performance in the debtor's stead. In the current stage of modern economic and commercial relations, it has become virtually impossible for a single individual to carry out complex operations that require specialized expertise and technical knowledge. Given this reality and the general rule regarding the non-requirement of personal performance, the use of auxiliary persons has become a frequent necessity. Consequently, legal systems have felt the need to regulate not only how and by whom the damages of a person harmed by the acts of an auxiliary person will be compensated but also whether the debtor's liability in this regard can be waived through a exemption clause. In this thesis, the liability for auxiliary persons as regulated under Art. 116 of the TCO is examined, while also addressing related concepts within the Law of Obligations.